و متنبهشان سازد ، در اين صورت از روى حكمت انجام چنين كارى بر خداوند لازم بود .
سپس بدنبال اين مطلب خداوند آن وجهى را كه بخاطر آن پيغمبر را فرستاد و آنچه را به دو وحى كرده ذكر فرموده با اين جمله كه گويد : ما به دو وحى كرديم كه مردم را به عذاب آگاه كن ، و بدان بيمشان ده .
« وَ بَشِّرِ الَّذِينَ آمَنُوا أَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ »
و وسيلهء شرافت و خلود در نعمتهاى بهشتى را براى آنها معرفى كن ، تا ضمناً ارزش و ارج اعمال صالح و كارهاى نيك هم معلوم گردد . و برخى گفتهاند : منظور از « قدم صدق » پاداش نيك و مقام ارجمندى است كه در نتيجهء پيش فرستادن اعمال نيك بدان داده شود . و يا منظور سعادتى است كه قبلا براى آنها سبق ذكر يافته . و اين هر دو وجه از ابن عباس نقل شده . و مؤيد اين قول دوم است آيهء شريفه :
« إِنَّ الَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَّا الْحُسْنى . . . »
« 1 » .
و قول ديگر آن است كه معناى
« قَدَمَ صِدْقٍ »
پيش انداختن خداوند آنها را در روز قيامت مىباشد ، چنانچه در آن حديث نيز فرموده است : « نحن الآخرون السابقون يوم القيامة » - مائيم آن امتى كه از نظر زمان آخرين امت هستيم ولى در روز قيامت بر ديگران سبقت جوييم - و برخى گويند :
« قَدَمَ صِدْقٍ »
يعنى شفاعت محمد - صلى اللَّه عليه و آله - در روز قيامت . و اين وجهى است كه ابو سعيد خدرى گفته و از امام صادق عليه السلام نيز روايت شده .
« قالَ الْكافِرُونَ إِنَّ هذا لَساحِرٌ مُبِينٌ »
كافران گويند : اين پيغمبر ساحرى است كه سحرش آشكار است . و اين سخن دليل بر عجز و ناتوانى آنها از معارضه با قرآن كريم بوده كه به اين گفتار متوسل شدهاند ، و آن را بسحر و جادو منسوب داشتهاند .
هامش
( 1 ) - سورهء انبياء آيهء 101