بيان آيهء 5 - 6
شرح لغات :
انسلاخ : بيرون شدن چيزى است از آنچه بر آن پوشيده شده . و اصل اين لغت از « سلخ الشاة » به معناى كندن پوست از بدن گوسفند است ، و سلخ ماه نيز از همين معنا گرفته شده .
حصر . . . جلوگيرى خروج از محيطى را گويند ، و حصر و حبس و اسر در معنى نظير يكديگرند .
مرصد : راه است . و مانند آن است لفظ : « مرقب » و « مربأ » .
تفسير
در اين آيات خداوند سبحان حكم مشركان را پس از سپرى شدن مدت مزبور بيان كرده و ميفرمايد :
« فَإِذَا انْسَلَخَ الْأَشْهُرُ الْحُرُمُ »
برخى گفتهاند : مقصود همان چهار ماه حرام معروف است يعنى : ذى قعده و ذى حجة ، و محرم و رجب ، كه سه ماه آن پشت سر هم و يكى جدا است . و اين گفتار جماعتى است . يعنى همان چهار ماهى است كه كشتار در آنها حرام شده بود ، خدا نيز مشركين را مهلت داد تا در امان بوده و هر كجا كه خواهند بروند - باختلافى كه در آيهء « اربعة اشهر » از مفسرين نقل شد - و روى اين قول برخى گفتهاند معناى آيه اين است كه چون ماههاى حرام با گذشتن ماه محرم گذشت . . . زيرا مشركانى كه با مسلمانان پيمان داشتند تا چهار ماه بدانها مهلت داده شد ، و اين مهلت از روزى بود كه سورهء برائة نازل شد ، و اين سوره در ماه شوال نازل گشت ( و با گذشتن ماه محرم چهار ماه بپايان ميرسيد ) و آنان كه عهد و پيمانى نداشتند مدت آنها از روز ابلاغ آيه بود يعنى روز عرفه يا روز عيد قربان تا پايان ماههاى حرام كه باقيماندهء ذى حجة و تمامى ماه