« وَ يَتَرَبَّصُ بِكُمُ الدَّوائِرَ »
و انتظار حوادث بد روزگار و سرنوشتهاى ناپسند را در مورد شما دارند ، زجاج و فراء گفتهاند : انتظار مرگ يا كشته شدن مؤمنان را ميبردند ، و چشم به راه مرگ پيغمبر - صلى اللَّه عليه و آله - بودند تا به آئين مشركان باز گردند .
« عَلَيْهِمْ دائِرَةُ السَّوْءِ »
ولى بلاء و حوادث بد بر آنها است ، يعنى آنچه را انتظار ميكشند خود سزاوارتر بدانند و براى هميشه مغلوبند .
« وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ »
و خدا بگفتارشان شنوا است و به نيتهاى دل آنان دانا و آگاه است ، و چيزى از گفتار و مقاصدشان بر خدا پوشيده نيست .
« وَ مِنَ الْأَعْرابِ مَنْ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ »
و از همان اعراب باديه نشين مردمانى هستند كه اعتقادى سالم به خدا و روز جزا و بهشت و دوزخ دارند .
« وَ يَتَّخِذُ ما يُنْفِقُ قُرُباتٍ عِنْدَ اللَّهِ »
و آنچه را كه در راه جهاد و راههاى ديگر خيرات خرج ميكنند منظورشان فرمانبردارى در پيشگاه خدا و بزرگداشت فرمان او و مراعات حق وى مىباشد ، و يا بگفتهء بعضى : منظورشان تقرب به خدا است و در طلب ثواب و جلب رضايت او هستند .
« وَ صَلَواتِ الرَّسُولِ »
قتاده گفته : يعنى مترصد دعاى رسول خدا - صلى اللَّه عليه - و آله - بخير و بركت براى خود هستند ، و ابن عباس و حسن گفتهاند : منظور از صلوات رسول استغفار آن حضرت است . و بهر صورت دعاى خير آن حضرت را براى خود ميخواهند .
« أَلا إِنَّها قُرْبَةٌ لَهُمْ »
يعنى : دعاى خير آن حضرت موجب تقرب آنها است كه آنها را به ثواب خدا نزديك ميسازد . و ممكن است مقصود اين باشد كه همان انفاق و خرج كردن آنها موجب تقرب آنان به خدا است .
« سَيُدْخِلُهُمُ اللَّهُ فِي رَحْمَتِهِ »
و اين وعدهاى است كه خداى سبحان به آنان داده كه آنان را مورد رحمت خويش قرار دهد و در بهشت داخلشان مىكند ، و در اين جمله مبالغه نيز هست به اينكه رحمت خدا بطور كامل آنها را فرا ميگيرد و شاملشان مىشود .
« إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ »
و خدا آمرزندهء گناهانشان مىباشد و بفرمانبرداران خود مهربان است
.