[ سوره التوبة ( 9 ) : آيه 90 ]
وَ جاءَ الْمُعَذِّرُونَ مِنَ الْأَعْرابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ وَ قَعَدَ الَّذِينَ كَذَبُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ سَيُصِيبُ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ ( 90 )
ترجمه :
عذر جويان از اعراب ( باديه نشين بنزد تو ) آمدند تا ( براى تخلف از جهاد ) بدانها اذن داده شود ، و ( همچنين ) كسانى كه ( در ادعاى ايمان خود ) به خدا و رسول دروغ ميگويند ( در جهاد ) باز نشستند ، زود باشد برسد به كسانى از ايشان كه كافر شدهاند عذابى دردناك ( 90 ) .
تفسير :
چون داستان تخلف كنندگان از جهاد در پيش گذشت خداى تعالى اعراب باديه نشين آنان را به دو دسته تقسيم فرمود :
« وَ جاءَ الْمُعَذِّرُونَ مِنَ الْأَعْرابِ »
بيشتر مفسران گفتهاند : يعنى عذر تراشان و بهانه جويانى كه در واقع عذرى ندارند و مقصر هستند ، و برخى چون ابن عباس گفتهاند :
منظور عذر داران هستند كه براستى عذرى براى تخلف از جنگ داشتهاند و آنها گروهى از بنى غفار بودند .
وى براى اثبات سخن خود استدلال بجملهء بعدى آيه كرده كه فرمايد :
« وَ قَعَدَ الَّذِينَ كَذَبُوا . . . »
و گفته است : خداوند دروغگويان منافقان را بدانها عطف كرده و اين دليل آن است كه دستهء نخست در بيان عذر خود راستگو و صادق بودهاند ، و برخى گفتهاند : يعنى آنان كه خود را به صورت مردمان معذور در آورده و در حقيقت معذور نبودند .