گفتند : به اين شتاب در اين گرما بيرون نشويد ، و برخى گفتهاند : طرف سخن آنها افرادى از خودشان ( يعنى منافقان ) بودند ، و اينها بخاطر اينكه در راه فرمانبردارى و جلب رضايت حقتعالى متحمل رنجى نشوند و آسوده بسر برند اين سخنان را به يكديگر ميگفتند
« قُلْ نارُ جَهَنَّمَ أَشَدُّ حَرًّا لَوْ كانُوا يَفْقَهُونَ »
اى محمد بدانها بگو : آتش دوزخى كه با اين تخلف از جهاد براى شما مقرر گشته سوزانتر از اين حرارت است ، و بهتر آن است كه از آن آتش سوزان احتراز كنيد ، اگر قوانين خداى تعالى و نويد و تهديد او را فهم ميكنيد ، زيرا حرارت اين هواى داغ در برابر حرارت سوزان آتش دوزخ قابل توجه نيست .
« فَلْيَضْحَكُوا قَلِيلًا وَ لْيَبْكُوا كَثِيراً »
اين جمله تهديدى است به صورت امر ، يعنى اين منافقان بايد در اين دنياى فانى زود گذر كم بخندند زيرا هر چه باشد فانى است گذشته از آنكه خنده در دنيا اندك است چون غم و اندوه آن بسيار است . و در آخرت بسيار بگريند زيرا آن روزى است كه اندازهاش پنجاه هزار سال است و چون روزش طولانى است در نتيجهء گريه آنها نيز بسيار خواهد بود .
« جَزاءً بِما كانُوا يَكْسِبُونَ »
بكيفر كفر و نفاق و تخلف بىعذر آنان از جهاد ، ابن - عباس گفته است : مردمان منافق در دوزخ باندازهء عمر دنيا گريه ميكنند در اينمدت اشگشان خشك نمىشود و خواب بچشمشان نميرود . و انس بن مالك از رسول خدا - صلى اللَّه عليه و آله - روايت كرده كه فرمود : اگر آنچه را من ميدانستم شما نيز ميدانستيد براستى كه كم ميخنديديد و بسيار ميگريستيد .
« فَإِنْ رَجَعَكَ اللَّهُ إِلى طائِفَةٍ مِنْهُمْ »
اگر خدايت تو را از اين سفر و جنگ بسوى گروهى از اين منافقان كه از همراهى و جنگ در ركاب تو تخلف ورزيدند بازگردانيد .
« فَاسْتَأْذَنُوكَ لِلْخُرُوجِ »
و از تو براى بيرون شدن بهمراهيت در جنگ ديگرى اجازه خواستند .
« فَقُلْ لَنْ تَخْرُجُوا مَعِيَ أَبَداً . . . »
بگو هرگز براى جنگى بهمراه من بيرون نيائيد و سبب اين دستور را در آيه بعدى بيان فرموده كه گويد :