تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 170

مساهمون:

ص١٧٠
و از اينرو به شير درنده « سبع » گويند و منظورشان اين است كه قوت و نيروى او هفت مرتبه زياد شده . و اما روايتى كه از پيغمبر - صلى اللَّه عليه و آله - نقل شده كه فرمود : « به خدا من زياده از هفتاد بار استغفار خواهم كرد » خبر واحدى است و ( در اين گونه مسائل ) قابل اعتماد نيست . و ديگر آنكه حديث متضمن اينمطلب نيست كه رسول خدا - صلى اللَّه عليه و آله - براى كافران آمرزش ميخواست زيرا اينمطلب بدليل اجماع جايز نيست ( و از اينرو بايد مضمون حديث را بر فرض صحت تأويل كرد ) و گذشته در روايتى ديگر از آن حضرت آمده كه فرمود : اگر ميدانستم با افزودن استغفار بر هفتاد بار خدا آنها را ميآمرزد من اين كار را انجام ميدادم . و محتمل است كه رسول خدا - صلى اللَّه عليه و آله - اميدوار بود تا شايد در وجود آنها مصلحتى باشد كه شايستهء استغفار باشند و از اينرو در صدد بر آمد تا براى ايشان استغفار كند ولى پس از اينكه خداى تعالى وى را از حال آنان آگاه ساخت از اين كار منصرف شد . و احتمال ديگر آنكه رسول خدا - صلى اللَّه عليه و آله - پيش از آنكه از كفر و نفاق آنان مطلع گردد ، يا پيش از آنكه آگاه شود كه كافر آمرزيده نميشود براى آنها آمرزش خواست . و يا اينكه استغفار آن حضرت براى ايشان مشروط بتوبهء آنها بود ولى خدا به آن حضرت اطلاع داد كه اينان هرگز ايمان نياورند و از اينرو استغفار تو براى آنها سودى ندارد . اينها احتمالاتى بود كه داده‌اند و اللَّه اعلم .
« ذلِكَ بِأَنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ »
يعنى محروميت ايشان از آمرزش حقتعالى بخاطر كفر ايشان به خدا و رسول او بود .
« وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفاسِقِينَ »
معناى آن گذشت .