سرگذشت ملتهاى گذشته و جريان نابودى آنان را بخاطر تكذيب پيمبرانشان ياد آورى فرموده تا اينان آسوده خاطر نباشند كه عذابى مانند عذاب آنان بر ايشان فرود نيايد ، و جريان آنها چنين بود كه قوم نوح را بوسيلهء غرق شدن نابود كرد ، و قوم هود - يعنى عاد - را بباد صرصر ، و قوم صالح - - يعنى ثمود - را به زلزله ، و قوم ابراهيم را با گرفتن نعمتهاى خود و هلاكت نمرود ، و اصحاب مدين يعنى آن شهرى كه قوم شعيب در آن بودند به عذاب ابر آتشبار « 1 » هلاك ساخت . و برخى گفتهاند « مدين » نام كسى است كه آن شهر به دو منسوب گشته و شرحش پيش از اين گذشت .
« وَ الْمُؤْتَفِكاتِ »
يعنى شهرهاى واژگون شده ، و آنها سه شهر بود كه قوم لوط در آنها زندگى ميكردند كه خدا آنها را فرو برد و شهر را بر سرشان واژگون ساخت .
« أَتَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ »
يعنى بحجتها و معجزات .
« فَما كانَ اللَّهُ لِيَظْلِمَهُمْ »
خدا در مورد نابود كردنشان به آنان ستم نمىكند .
« وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ »
بلكه از روى استحقاق آنها را كيفر كند ، چون مانند شما پيمبران خدا را تكذيب كردند و خدا نيز بكيفر كفر و نافرمانى نابودشان ساخت .
هامش
( 1 ) - داستان آن در سورهء شعراء آيهء 190 بيان شده است .