تو را برابر آنچه انجام دادهاى شكنجه كنم .
« وَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ »
يعنى از بهشت و خير خود دورشان كند .
« وَ لَهُمْ عَذابٌ مُقِيمٌ »
يعنى عذابى جاويدان كه زوال نپذيرد .
« كَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ »
زجاج و جبائى گفتهاند : يعنى اين وعدهاى كه بر نفاق و تمسخر شما داده شد همانند وعدهاى است كه بكافران پيش از شما كه رفتارى همانند رفتار شما داشتند داده شده بود . و برخى گفتهاند : يعنى رفتار شما مانند رفتار كافران پيش از شما است .
« كانُوا أَشَدَّ مِنْكُمْ قُوَّةً »
يعنى در نيروى بدنى از شما نيرومندتر بودند .
« وَ أَكْثَرَ أَمْوالًا وَ أَوْلاداً »
و مال و اولادشان بيش از شما بود ولى بدانها سودى نداد و عذاب خداوند آنها را فرا گرفت .
« فَاسْتَمْتَعُوا بِخَلاقِهِمْ »
يعنى از نصيب و بهرهاى كه در دنيا داشتند بهرهمند شدند ، يعنى آنها را در شهوات نامشروع و مواردى كه خداوند نهيشان كرده بود مصرف كردند . و سپس نابود گشتند .
« فَاسْتَمْتَعْتُمْ بِخَلاقِكُمْ كَمَا اسْتَمْتَعَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ بِخَلاقِهِمْ »
يعنى شما نيز بهرهء خود را در دنيا گرفتيد چنانچه آنها بهرهء خود را گرفتند .
« وَ خُضْتُمْ كَالَّذِي خاضُوا »
شما نيز در كفر خود و تمسخر بمؤمنان فرو رفتيد چنانچه پيشينيان شما در آن فرو رفتند .
« أُولئِكَ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ »
يعنى آن اعمالى كه از مؤمنان به صورت طاعت پذيرفته شود مانند انفاق در راههاى خير و صلهء رحم و اعمال ديگر .
« فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ »
زيرا در آخرت كه مستحق پاداش نيستند ، و در دنيا نيز بخاطر كفر و شركشان مستحق تعظيم و احترام نيستند .
« وَ أُولئِكَ هُمُ الْخاسِرُونَ »
يعنى خود را بواسطهء گناهان هلاكت بار بزيان و نابودى انداختند .
از ابن عباس روايت شده كه در اين آيه به مثل معروف « ما أشبه الليلة بالبارحة » « 1 » تمثل
هامش
( 1 ) - امشب چقدر شبيه به ديشب است .