تو را برابر آنچه انجام دادهاى شكنجه كنم . « وَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ » يعنى از بهشت و خير خود دورشان كند . « وَ لَهُمْ عَذابٌ مُقِيمٌ » يعنى عذابى جاويدان كه زوال نپذيرد . « كَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ » زجاج و جبائى گفتهاند : يعنى اين وعدهاى كه بر نفاق و تمسخر شما داده شد همانند وعدهاى است كه بكافران پيش از شما كه رفتارى همانند رفتار شما داشتند داده شده بود . و برخى گفتهاند : يعنى رفتار شما مانند رفتار كافران پيش از شما است . « كانُوا أَشَدَّ مِنْكُمْ قُوَّةً » يعنى در نيروى بدنى از شما نيرومندتر بودند . « وَ أَكْثَرَ أَمْوالًا وَ أَوْلاداً » و مال و اولادشان بيش از شما بود ولى بدانها سودى نداد و عذاب خداوند آنها را فرا گرفت . « فَاسْتَمْتَعُوا بِخَلاقِهِمْ » يعنى از نصيب و بهرهاى كه در دنيا داشتند بهرهمند شدند ، يعنى آنها را در شهوات نامشروع و مواردى كه خداوند نهيشان كرده بود مصرف كردند . و سپس نابود گشتند . « فَاسْتَمْتَعْتُمْ بِخَلاقِكُمْ كَمَا اسْتَمْتَعَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ بِخَلاقِهِمْ » يعنى شما نيز بهرهء خود را در دنيا گرفتيد چنانچه آنها بهرهء خود را گرفتند . « وَ خُضْتُمْ كَالَّذِي خاضُوا » شما نيز در كفر خود و تمسخر بمؤمنان فرو رفتيد چنانچه پيشينيان شما در آن فرو رفتند . « أُولئِكَ حَبِطَتْ أَعْمالُهُمْ » يعنى آن اعمالى كه از مؤمنان به صورت طاعت پذيرفته شود مانند انفاق در راههاى خير و صلهء رحم و اعمال ديگر . « فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ » زيرا در آخرت كه مستحق پاداش نيستند ، و در دنيا نيز بخاطر كفر و شركشان مستحق تعظيم و احترام نيستند . « وَ أُولئِكَ هُمُ الْخاسِرُونَ » يعنى خود را بواسطهء گناهان هلاكت بار بزيان و نابودى انداختند . از ابن عباس روايت شده كه در اين آيه به مثل معروف « ما أشبه الليلة بالبارحة » « 1 » تمثل
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ١١ — صفحة 148
مساهمون: الشيخ الطبرسي
ص١٤٨
هامش
( 1 ) - امشب چقدر شبيه به ديشب است .