آنها وحى نازل گردد و رسوا شوند .
و مجاهد گفته : آنان ميان خود سخنانى ميگفتند سپس دنبال آن سخنان ميگفتند :
اميد است خداوند راز ما را فاش نكند .
دوم - آنكه بگوئيم : در اين آيه اگر چه « يحذر . . . » به صورت خبر ذكر شده ولى معناى آن أمر است مانند آنكه گفته شود : « منافقان بايد بترسند از اينكه سورهاى دربارهء آنان نازل شود كه از نفاق درونى آنها خبر دهد . . . » و جهت اينكه خبر بجاى انشاء آمده بخاطر آن است كه در مقام تهديد ذكر شده .
« قُلِ اسْتَهْزِؤُا »
يعنى اى محمد به اين منافقان بگو مسخره كنيد ، و اين كلام تهديدى است به صورت أمر .
« إِنَّ اللَّهَ مُخْرِجٌ ما تَحْذَرُونَ »
خداوند آشكار سازد آنچه را شما ترس آشكار شدنش را داريد . يعنى خداوند براى پيغمبرش درون حال و نفاق شما را آشكار ميسازد .
« وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ »
يعنى اگر از اين عيبجويى آنها از دين و تمسخرشان از رسول خدا - صلى اللَّه عليه و آله - و مسلمانان پرسش كنى .
« لَيَقُولُنَّ إِنَّما كُنَّا نَخُوضُ وَ نَلْعَبُ »
- لام ( در يقولن ) براى تأكيد و قسم است - يعنى ميگويند ما براى گذراندن راه سخن ميكرديم و در سخنانمان نظر جدّى نداشتيم بلكه براى سرگرمى اين سخنان را گفتيم ، كه عذر آنها از جرم و جنايتشان بدتر است .
« قُلْ »
بگو اى محمد
« أَ بِاللَّهِ وَ آياتِهِ »
و منظور از آيات حجتها و دليلها و كتاب خدا است .
« وَ رَسُولِهِ »
يعنى محمد - صلى اللَّه عليه و آله -
« كُنْتُمْ تَسْتَهْزِؤُنَ »
تمسخر ميكنيد .
آن گاه خداوند به پيغمبر - صلى اللَّه عليه و آله - دستور ميدهد كه دنبال اين سخنان بمنافقان بگويد :
« لا تَعْتَذِرُوا »
به اين عذرهاى دروغين عذر نياوريد .
« قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمانِكُمْ »
يعنى شما با اين كردارتان كافر شديد پس از آنكه اظهار ايمان كرديد آن ايمانى كه هر كس آن را اظهار كند حكم به اسلام او مىشود ، و منظور ايمان