بيان آيهء 46 تا 48
شرح لغات :
عدة : به معناى آلت و ابزار كار است .
انبعاث : بشتاب رفتن در كارى . و گويند : فلان « ينبعث فى الحاجة » يعنى نفوذى در كار ندارد .
تثبيط : باز داشتن و جلوگيرى از كار .
خبال : به معناى فساد ، و نيز به معناى مرگ ، و به معناى آشفتگى در رأى نيز آمده .
و « خبل » به سكون باء و فتح آن به معناى جنون و ديوانگى است و « خبل » به معناى فساد اعضاء نيز آمده .
ايضاع ( در أوضعوا ) : تند رفتن . امرؤ القيس گويد :
ارانا موضعين لحتم غيب * و نسحر بالطعام و بالشراب
( يعنى ما بسرعت بسوى مرگى كه از ما پنهان است شتابانيم و از آن بخوراكى و آشاميدنى سرگرم گشتهايم ) .
« خلالكم » يعنى در ميان شما ، از « تخلل » مشتق است . و در حديث است : « تراصوا بين الصفوف لا يتخللكم الشياطين كأنها بنات حذف » ( يعنى صفوف خود را بهم بچسبانيد كه شياطين در ميان شما در نيايند كه آنها مانند برههاى كوچك حجاز هستند ) .
تقليب ( در « قلبوا » ) به معناى زير و رو كردن و وارونه ساختن چيزى است ، و گويند :
« رجل حوّل قلّب » يعنى مردى است كه آراء مردم را در كارها زير و رو كند .
تفسير :
خداى سبحان از حال اين منافقان چنين گزارش دهد كه فرمايد :
« وَ لَوْ أَرادُوا الْخُرُوجَ »
يعنى خروج بهمراه پيغمبر - صلى اللَّه عليه و آله - براى يارى