( 1 ) و زمين را آفريد دور مىزند و شمارهء ماهها نزد خدا دوازده ماه است كه از آن جمله چهار ماه حرام است ، سه ماه متوالى و ماه رجب « مضر » [ ( 1 ) ] كه ما بين ماه جمادى و شعبان است .
« اى مردم شما بر زنانتان حقى داريد و آنان نيز بر شما حقى دارند ، حق شما بر زنانتان آن است كه آنها كسى را كه شما از او كراهت داريد بر بسترتان ننشانند و بر آنها است كه كار زشت آشكارى نكنند و اگر كردند خدا بشما اجازه داد كه از همخوابگى با آنها كناره جوئيد و آنها را بزنيد اما نه به سختى . پس اگر دست برداشتند كه خرج و پوشاك آنها بطور عادلانه به گردن شما است . با زنان به نيكى رفتار كنيد زيرا آنها در نزد شما اسيرند و از خود مالك ( و اختياردار ) چيزى نيستند ، و شما آنها را بعنوان امانت خدا گرفتهايد و بوسيلهء كلمات خدا حلالشان كردهايد . پس گفتار مرا بفهميد كه همانا من آن را ( بشما ) ابلاغ كردم .
« و من دو چيز را در ميان شما گذاردم كه اگر بدان دو متمسك شويد هرگز گمراه نشويد و آن چيز آشكارى است : كتاب خدا و سنت پيغمبرش [ ( 2 ) ] .
هامش
[ ( 1 ) ] در ميان عرب دو قبيله بودند بنامهاى ربيعة و مضر كه اينها در ماه رجب كه از ماههاى حرام بود اختلاف داشتند ربيعة ماه رمضان را حرام ميدانستند و آن را رجب ميناميدند و در اينجا رسول خدا ( ص ) بيان مىكند كه مقصود از رجب كه مىگويم رجب مضر است كه ما بين جمادى و شعبان است نه رجب ربيعة .
[ ( 2 ) ] از احاديث مشهوره ميان شيعه و سنى حديث ثقلين است كه رسول خدا ( بتعبيرات مختلف ) فرمود : من دو چيز گرانبها يا سنگين در ميان شما مىگذارم كه اگر بدانها چنگ زنيد هرگز گمراه نشويد : كتاب خدا و عترت من خاندانم ( يا اينكه فرمود : و خاندانم ) ولى در اينجا چنانچه مىبينيد بجاى « عترت » سنت پيغمبر ذكر شده ، و چون اين مطلب براى نگارنده تازگى داشت بكتابهايى كه دسترسى بدانها داشتم مراجعه كردم و جز در تاريخ طبرى كه آن هم بعينه خطبه را از محمد بن اسحاق به همين نحو نقل كرده در ساير كتابها مانند سيرة حلبيه و صحيح مسلم و صحيح ترمذى و ساير كتابهاى زيادى كه در پايان ببرخى از آنها اشاره خواهيم كرد به همان طور كه گفتيم بعد از « كتاب اللّه » كلمه « و عترتى » يا