( 1 )
جريان تقسيم غنائم خيبر :
خيبر مركب از قلعههاى منفصلى بود كه رويهمرفته بسه قسمت تقسيم ميشد :
شق ، و نطاة ، و كتيبة .
غنائم شق و نطاة را رسول خدا صلى اللّه عليه و آله ميان مسلمين تقسيم كرد ، و آنچه از كتيبة بدست آمد متعلق به خدا و رسول او صلى اللّه عليه و آله و ذوى القربى و ايتام و مساكين و همسران رسول خدا صلى اللّه عليه و آله و آن دسته از مردمى بود كه براى قرار داد صلح ميان اهل فدك و رسول خدا صلى اللّه عليه و آله رفت و آمد ميكردند مانند محيصة بن مسعود و ديگران كه رسول خدا صلى اللّه عليه و آله سهم آنها را از همان خمس عطا فرمود .
و غنائم شق و نطاة را نيز رسول خدا صلى اللّه عليه و آله به آن دسته از مسلمين تقسيم كرد كه در جنگ حديبية شركت كرده بودند و تمامى آنها بجز جابر بن عبد اللّه در خيبر نيز حضور داشتند و جابر هم كه نتوانسته بود در جنگ خيبر شركت كند رسول خدا صلى اللّه عليه و آله سهمى برايش منظور كرد .
و آنها را نيز رويهم هيجده قسمت كرد ، غنائم نطاة را پنج سهم و غنائم شق را سيزده سهم قرار داد به اين ترتيب كه هر يك سهم به صد سهم تقسيم شد و جمعا يك هزار و هشتصد سهم شد كه افراد مسلمانان يك هزار و ششصد نفر بودند كه هزار و چهار صد نفر پياده و دويست نفر سواره و براى سوارگان رسول خدا صلى اللّه عليه و آله دو سهم قرار داد كه جمعا هزار و هشتصد سهم شد [ ( 1 ) ] .
مصالحه رسول خدا ( ص ) با اهل خيبر و فدك :
چنانچه پيش از اين گفتيم رسول خدا صلى اللّه عليه و آله بنا بدرخواست يهود خيبر اراضى آنجا را به خود آنها واگذار كرد تا آنجا زراعت كنند و اراضى آن جا را آباد كنند و هر ساله نصف محصول را بآنحضرت بدهند مشروط بر اينكه هر زمان رسول خدا صلى اللّه عليه و آله بخواهد آنها را از آن سرزمين بيرون كند ، اهالى فدك نيز وقتى از جريان اطلاع حاصل كردند حاضر شدند با آنها نيز به همين ترتيب رفتار شود ، و روى اين حساب نصف در آمد خيبر
هامش
[ ( 1 ) ] در اينجا ابن هشام تفصيل سهام را ذكر مىكند كه بخاطر اختصار از نقل آن خوددارى شد و براى اطلاع تفصيلى به جلد 2 سيرة - ص 350 - 353 مراجعه شود .