( 1 ) هزار نفر ميشدند به پشت خندق رسيدند ، قريش و احابيش در جائى بنام « مجتمع الاسيال » و ساير مردم نجد كه پيرو آنها بودند در جائى بنام « ذنب نقمى » كه طرف كوه احد بود اردو زدند .
رسول خدا صلى اللّه عليه و آله نيز ابن ام مكتوم را در مدينه گمارد و زنها و بچها را در قلعه ها جاى داده و خود با سه هزار نفر براى جنگ با قريش حركت كرد و تا جلوى خندق آمد و صفوف مسلمين را طورى قرار داد كه كوه « سلع » [ ( 1 ) ] پشت سر آنها قرار گرفت ، و خندق ميان آنها را با دشمن جدا كرده بود .
عهد شكنى يهود بنى قريظة :
پيش از اين گفتيم كه دستهء از يهوديان بنام بنى قريظة در مدينه سكونت داشتند و رسول خدا صلى اللّه عليه و آله پس از ورود بدان شهر با آنها پيمان دوستى بسته بود و نيز گفتيم كه حيى بن اخطب يكى از بزرگان يهود بنى النضير پس از اخراج آنها از مدينه بمكة رفت و قريش و ساير قبائل را بجنگ با رسول خدا صلى اللّه عليه و آله تحريك كرد .
در اين هنگام كه قريش با آن سپاه مجهز و لشگر بسيار بمدينه آمدند ، حيى بن اخطب براى استمداد از يهود بنى قريظة نيز بدر خانه كعب بن اسد رئيس آنها آمد ، كعب بن اسد به پشت درآمد و چون فهميد حيى بن اخطب است در را باز نكرد ، حيى داد زد : در را باز كن ، كعب گفت : تو مرد ميشومى هستى و براى وادار كردن ما بنقض عهد آمدهاى و من در را به روى تو باز نمىكنم ، ما با محمّد پيمان دوستى داريم و در اين مدت جز محبت و وفا چيزى از او نديدهايم .
حيى گفت : واى بر تو اى كعب در را باز كن تا دو كلمه حرف با تو بزنم ! كعب پاسخ داد : در را باز نخواهم كرد ( و از همان راهى كه آمدهاى باز گرد ) .
هامش
[ ( 1 ) ] كوه « سلع » در قسمت غربى مسجد النبى است و مسجد فتح اكنون در كنار آن قرار گرفته و خندقى را كه حفر كرده بودند و هنوز هم آثارى از آن به چشم مىخورد آن طرف اين كوه بوده بطورى كه كوه در داخل خندق قرار داشته است .