برآمده و حقا كه بعضى از آنها زحمات زيادى در اين راه متحمل شدند و از شروحى كه بر سيرة نوشتهاند احاطه و اطلاع وسيع آنها بر تاريخ و لغت و ساير علوم مشهود مىگردد .
از كسانى را كه ميتوان در اين مورد نام برد ابو القاسم عبد الرحمن بن عبد اللّه معروف به « سهيلى » است كه شرح مفصلى بر سيره نگاشت و « سهيل » كه سهيلى را بدانجا منسوب داشتهاند نام بلوكى است در اندلس و شامل قراء و قصباتى است كه در يكى از قراء مزبور سهيلى به دنيا آمد .
سهيلى در سال 508 هجرى متولد شد و چون بسنين جوانى رسيد براى تحصيل علم و كمال باندلس رفت و در آنجا در محضر اساتيد آن زمان بكسب علم همت گماشت و تدريجا در زمرهء دانشمندان نامى در آمد و آوازهء علم و دانشش به گوش والى مراكش رسيد تا جائى كه شيفته ديدارش گرديد و به همين مناسبت او را بمراكش دعوت كرد و چون سهيلى بنزد او رفت مقدمش را گرامى داشته منصب قضاوت آن ناحيه را به او واگذار كرد و چون سه سال از توقف سهيلى در مراكش گذشت مرگش فرا رسيد و در سال 581 در همانجا از دنيا رفت .
ديگر از كسانى كه كتاب سيرة را شرح كردهاند : ابو ذر خشنى متولد سال 533 و متوفاى 604 هجرى است كه او نيز در اندلس به دنيا آمده و « خشن » كه او را بدانجا منسوب كردهاند نام قريهاى است در اندلس كه مركز نشو و نماى ابو ذر بوده .
و از آن جمله محمّد بن احمد حنفى است كه چنانچه گويند شرحى بر سيرة نگاشته و آن را « كشف اللثام » ناميده ولى اكنون نسخهاى از كتاب مزبور در دست نيست .
گروهى از دانشمندان نيز كتاب سيرة را مختصر كردهاند از آن جمله : ابراهيم بن محمّد شافعى است كه آن را در هيجده مجلس مختصر كرده و نام آن را « الذخيرة في مختصر السيرة » نهاده است .
السيرة النبوية ( زندگانى محمد ص ) ( فارسي ) — صفحة مقدمه 6
مساهمون: ابن هشام الحميري
صمقدمه ٦