به بعد متوجه اين اثر نفيس گشت و البته ضمن اينكه كتاب مزبور مورد استفاده دانشمندان قرار گرفت و جمع بسيارى او را ستودهاند برخى نيز زبان بطعن مؤلف گشوده و او را بنقل از غير ثقات و يا خطاى در انساب و تدليس و امثال آن متهم ساختهاند كه در مقدمه سيره [ ( 1 ) ] از اتهامات مزبور بتفصيل پاسخ داده شده . و برخى از رجال نويسان سنى مذهب كه ديدهاند ابن اسحاق در نقل اخبار و احاديث تا حدودى بىطرفى را مراعات كرده و از اعمال تعصبات مذهبى احتراز داشته است او را شيعه ميدانند و از نظر خود بشيعهگرى متهم ساختهاند كه بگفتهء نويسندهء مقدمه سيرة بر فرض صحت ، اين مطلب موجب ردّ كردن و نپذيرفتن احاديث او نمىشود .
پس از محمّد بن اسحاق عبد الملك بن هشام ( كه اين كتاب بنام او به سيرهء ابن هشام معروف شده ) آن را بصورتيكه اكنون مىبينيد جمع آورى و تهذيب كرد .
ابن هشام . . .
ابو محمّد عبد الملك بن هشام در شهر بصره نشو و نما كرد و سال ولادت او را مورخين ضبط نكردهاند و در سال وفات او نيز اختلاف زيادى ديده مىشود و بطور قطع بين سالهاى 213 تا 218 وفاتش اتفاق افتاده است .
ابن هشام پس از اينكه سالهاى زيادى در بصرة سكونت داشت و از دانشمندان آن شهر استفاده كرد بمملكت مصر مسافرت كرد و در آنجا نيز بملاقات شافعى و ديگران رفت و از آنها نيز احاديث و اشعار زيادى ياد گرفت .
ابن هشام به غير از اين كتاب تأليفات ديگرى هم دارد كه برخى از آنها مانند : كتاب « تيجان الملوك » و « معرفة ملوك الزمان » در مصر بطبع رسيده .
شرحهائى كه بر سيرة نگاشتهاند :
گروهى از دانشمندان كه پس از ابن هشام سيرة را مورد مطالعه قرار دادند و بأهميت اين كتاب تاريخى پى بردند در صدد شرح و توضيح احاديث و اشعار آن
هامش
[ ( 1 ) ] مقدمه سيرة چاپ مصر سال 1375 صفحه 15 - 17 .