( 1 ) خداى را سپاسگزارى كرده باشد .
گفتند : بما بگو « روح » ( كه بر تو نازل شود ) چيست ؟
فرمود : همان جبرئيل است كه شما نامش را ميدانيد ! گفتند : آرى اى محمّد ما ميدانيم ولى او فرشتهاى است كه دستور خونريزى و جنگ ميآورد و اگر جز او فرشتهء ديگرى بود ما به تو ايمان ميآورديم ! خداى تعالى در اين باره آيهء ذيل را نازل فرمود :
« بگو هر كس با جبرئيل دشمن است ( او با خدا دشمن است زيرا ) او بفرمان خدا قرآن را بقلب پاك تو رسانيد . . . تا به آخر » [ ( 1 ) ] سپس خداى تعالى دربارهء گفتار ديگرشان اين آيه را نازل فرمود :
« و هرگز سليمان ( پيغمبر ) كافر نشد ليكن شياطين كافر شدند . . . » و جهت نزول اين آيه آن بود كه برخى از دانشمندان يهود گفتند : شگفتا ! محمّد عقيده دارد سليمان پيغمبر بوده است در صورتى كه او مردى ساحر بيش نبود .
نامهء رسول خدا صلى اللّه عليه و آله بيهود خيبر :
ابن عباس گويد : رسول خدا صلى اللّه عليه و آله نامهء بيهود خيبر نوشت بدين مضمون :
« بسم اللّه الرحمن الرحيم اين نامهايست از محمّد رسول خدا و برادر و رفيق و تصديق كنندهء حضرت موسى .
اى گروه ( يهود و ) پيروان تورات همانا خداى تعالى بشما فرموده و خود هم در كتابهاتان خواندهايد كه « محمّد رسول خدا است و همراهانش كسانى هستند كه بر كافران بسيار سخت دل و با يك ديگر بسيار مشفق و مهربانند . . . » ( تا به آخر آيهء 28 سورهء فتح ) من شما را سوگند دهم بخداى يگانه و به آنچه بر شما فرود آمد و به آن خدائى كه « من » و « سلوى » [ ( 2 ) ] را بر شما نازل فرمود ، و درياى ( نيل ) را براى
هامش
[ ( 1 ) ] آيه 98 به بعد .
[ ( 2 ) ] دربارهء اينكه « من » و « سلوى » كه خداى تعالى در قرآن ذكر فرموده چه بوده است نزد مفسران اختلاف است و عموما گويند : « من » ترنجبين و يا عسل بوده و « سلوى » نام مرغ بريان است .