( 1 ) نازل شد :
« چگونه هدايت كند خداوند گروهى را كه پس از ايمان كافر شدند ، كسانى كه گواهى دادند كه رسول خدا بر حق است و أدلهء روشن براى آنها آمد ، خداوند هرگز گروه ستمكار را ( به راه راست ) هدايت نخواهد فرمود » [ ( 1 ) ] و از جمله منافقان : بجاد بن عثمان - از قبيلهء بنى ضبيعة - و نتيل بن حارث از بنى لوذان - بود .
و اين نتيل بن حارث كسى است كه رسول خدا صلى اللّه عليه و آله چنانچه گويند - : در بارهاش فرمود : هر كه ميخواهد شيطان را ببيند به نتيل بن حارث بنگرد .
و او مردى تنومند و سياه چهره و ژوليده مو بود ، كه چشمانى قرمز و گونههائى سوخته داشت و در محضر رسول خدا صلى اللّه عليه و آله حاضر ميشد و سخنانى كه حضرت ميفرمود به اطلاع منافقين مىرساند .
و در حديث است كه جبرئيل صفات او را ( بهمانطور كه ذكر شد ) براى رسول خدا صلى اللّه عليه و آله شرح داده گفت از او بپرهيز .
و هم او كسى بود كه دربارهء رسول خدا صلى اللّه عليه و آله گفت : محمّد گوش است ( و آدم ساده و خوش باورى است ) ، هر كه هر چه بگويد تصديقش مىكند و خداى تعالى در پاسخش اين آيه را نازل فرمود :
« برخى از اينان پيغمبر را ميآزارند و ميگويند او گوش است ( و آدم زود باورى است ) بگو اين بنفع شما است . . . » تا به آخر آيهء 61 از سورهء توبه .
و از جمله منافقين بنى ضبيعة : ابو حبيبة بن ازعر بود كه در زمرهء بنا كنندگان مسجد ضرار بود ، و ديگر ثعلبة بن حاطب و معتب بن قشير بودند كه گفتند : اگر خدا از فضل خود بما بدهد ما هم پيغمبر را تصديق خواهيم كرد و از نيكان ميشويم ولى چون فضل خدا نصيبشان گشت بخل ورزيده و از حق اعراض كردند ( و داستان ايشان را خداوند در سورهء توبه آيهء 75 به بعد نقل
هامش
[ ( 1 ) ] سوره آل عمران آيه 80 .