( 1 ) و در حديث ديگرى است كه هنگامى كه عمر بنزد رسول خدا صلى اللّه عليه و آله آمد تا خواب خود را بيان كند شنيد كه بلال اذان ميگويد و چون بنزد رسول خدا صلى اللّه عليه و آله آمد حضرت به دو فرمود : پيش از آنكه تو بيائى در اين باره وحى به من رسيد .
زنى از بنى نجار كه خانهاش در همسايگى مسجد رسول خدا صلى اللّه عليه و آله بود و بامش بلندتر از بام خانههاى ديگر بود گويد : بلال هر روزه اذان صبح را بالاى بام خانهء ما ميگفت ، سحر كه ميشد بخانهء ما ميآمد و بالاى بام ميرفت و بانتظار طلوع فجر در آنجا مىنشست و چون سپيدهء صبح ميزد دستهاى خود را بلند مىكرد و اين جملات را مىگفت : « بار خدايا تو را سپاس مىگويم و تو را دربارهء قريش بمدد مىطلبم كه اينان بدين تو درآيند » و به خدا اين جملات را هيچ شبى ( قبل از اذان ) ترك نكرد .
اسلام ابو قيس بن ابى انس :
از كسانى كه در همان اوائل هجرت بدست رسول خدا صلى اللّه عليه و آله مسلمان شد ابو قيس : صرمة بن أبى انس بود ، او كه از قبيله بنى النجار بود مردى شاعر و دانشمند بود كه در زمان جاهليت رفتار اعراب آن زمان را ناپسند ميدانست و به همين جهت
هامش
[ ( ) ] و در حاشيه كتاب وافى وجهى براى جمع بين دو نظريه ذكر شده كه نقل آن خالى از فائده نيست .
در كتاب مزبور پس از آنكه حديثى از امام باقر عليه السلام نقل كرده كه اذان در شب معراج برسول خدا صلى اللّه عليه و آله تعليم شد سپس گويد : و اما حكمت اينكه تشريع اذان بوسيله خواب مردى از مسلمانان انجام شد در صورتى كه پيش از آن در معراج بدان حضرت وحى شده بود براى اين بود كه خداى متعال مىخواست در ظاهر اذان به زبان شخص ديگرى غير از رسول خدا صلى اللّه عليه و آله بمردم تعليم شود تا مبادا منافقين و دشمنان اسلام خيال كنند پيغمبر اسلام از پيش خود چنين كارى كرده و نام خود را در اذان داخل نموده است ، و العياذ باللّه روى حب شهرت دستور داده آن را در بالاى منارهها با صداى بلند بگويند ، و خداى متعال خواست بدين وسيله رفع همه گونه تهمتى از آن حضرت بشود .