( 1 )
مسير رسول خدا صلى اللّه عليه و آله از مكه تا بمدينه :
ابن اسحاق گويد : مسيرى كه عبد اللّه بن ارقط براى بردن رسول خدا صلى اللّه عليه و آله انتخاب كرد بدين ترتيب بود كه از قسمت جنوبى شهر مكه بيرون رفته و هم چنان تا ساحل درياى احمر آمدند ، و از آنجا قسمت جنوبى « عسفان » را در پيش گرفته از پائين « أمج » گذشتند و هم چنان پس از گذشتن از « قديدا » وارد راه معمولى مدينه شدند ، و از آنجا به ترتيب « خرّار » و « ثنية المرة » و « لقفا - يا - لفتا » را پشت سر گذاردند ، و به « مدلجة لقف » و سپس به « مدلجة محاج » و - « مرحج محاج » و « مرحج ذى الغضوين » رسيدند و هم چنان آمده تا از وادى « ذى كشر » و « جداجد » و « اجرد » و « ذاسلم » و « عبابيد - يا - عبابيب » و « فاجة - يا - قاحة » گذشتند ، سپس از گردنه كوه آنجا عبور كرده در عرج فرود آمدند .
در اينجا شتر رسول خدا صلى اللّه عليه و آله از راه ماند از اين رو مردى از قبيلهء اسلم بنام اوس بن حجر شترى براى آن حضرت آورده و آن جناب را بر آن شتر سوار كرد و غلام خود را بنام مسعود بن هنيدة بهمراهى آن حضرت فرستاد و از آنجا حركت كرده از درهء « ثنية العائر » بسوى مدينه رهسپار شد و پس از گذشتن از « بطن رئم » بمحله « قباء » كه در نزديكى مدينه بود وارد شدند .
ورود بمحلهء « قباء » :
خبر حركت رسول خدا صلى اللّه عليه و آله از مكه به گوش مسلمانانى كه در مدينه بودند رسيده بود ، و اينان هر روز صبح سپيده كه ميزد نماز واجب خود را ميخواندند و پس از آن از خانههاى خويش بيرون آمده بخارج شهر سر راه مكه ميآمدند و بانتظار رسول خدا تا هنگامى كه آفتاب بالا ميآمد و سايه ناياب ميشد مىنشستند و چون مأيوس ميشدند بخانههاى خويش باز مىگشتند .
چند روز بدين منوال گذشت تا همان روزى كه حضرت بقباء وارد شد كه مطابق روز دوشنبه دوازدهم ربيع الاول بود مسلمانان مانند هر روز تا هنگام گرمى هوا