( 1 ) ياوهء تازهء سر دهند و بگويند : سخنانى كه محمّد ميگويد از جبر نصرانى ياد گرفته و او است كه آنها را بمحمد ياد ميدهد ! خداى تعالى در پاسخ ايشان نازل فرمود :
« ما به خوبى ميدانيم كه كافران گويند آن كس كه قرآن را برسول ميآموزد بشرى است اعجمى غير فصيح ، و پيغمبر پس از آموختن آن را به زبان عربى فصيح درآورد . . . » [ ( 1 ) ] .
جريان نازل شدن سورهء كوثر :
عاص بن وائل سهمى يكى از سركردگان و متنفذين قريش و از دشمنان رسول خدا صلى اللّه عليه و آله بود و هر گاه در مجلسى ذكرى از آن حضرت بميان ميآمد عاص ميگفت :
او را وا گذاريد . . . ( بگذاريد هر چه ميخواهد بگويد و هر چه ميخواهد انجام دهد ) كه او مردى مقطوع النسل است و عقب ندارد ، و پس از اينكه بميرد نامش محو شده و از او آسوده خواهيد شد ! خداى تعالى اين سوره مباركه را در پاسخ او نازل فرمود :
« اى محمد ما به تو كوثر داديم كه آن كوثر ( يعنى نهر كوثر ) بهتر است از دنيا و آنچه در آن است » و كوثر به معناى عظيم ، و كثير نيز آمده است ، چنانچه در شعر لبيد و كميت و امية بن أبى عائذ بدين معنى آمده [ ( 2 ) ] .
و در حديثى انس بن مالك گويد : از رسول خدا صلى اللّه عليه و آله پرسيدند : اين كوثرى كه خدا بشما داده چيست ؟ فرمود : نهرى است كه وسعتش باندازهء وسعت ما بين صنعاء و ايلة [ ( 3 ) ] است و قدحهائى در آن است كه بشمارهء ستارگان آسمان مىباشد پرندگانى بر سر آن فرود آيند كه گردنهائى چون گردن شتر دارند .
عمر عرض كرد : اى رسول خدا آن پرندگان در كنار آن آب در كمال خوشى بسر برند ؟ حضرت فرمود : خورندگان آنها خوشتر از آنها هستند .
هامش
[ ( 1 ) ] سورهء نحل آيهء 103 .
[ ( 2 ) ] براى اطلاع از متن اشعار بسيرة ج 1 : 394 مراجعه شود .
[ ( 3 ) ] صنعاء نام پايتخت مملكت يمن است و ايلة نام شهرى است در شام .