( 1 ) پرستش نخواهيد كرد ، نه من خدايان باطل شما را عبادت ميكنم ، و نه شما خداى يكتاى مرا عبادت خواهيد كرد ، پس دين شما براى شما باشد و دين من هم براى من باشد » يعنى اگر بنا باشد كه شما خدا را نپرستيد مگر زمانى كه من خدايان شما را بپرستم من نيازى بدين پرستش شما ندارم ، دين شما براى خودتان و دين من براى خودم .
گفتار ابو جهل و آيهء كه نازل شد :
خداى تعالى دربارهء جهنم آياتى بر پيغمبر گرامى خود نازل فرمود و در ضمن آيات مزبور ذكرى از درخت زقوم بميان آمده بود ، ابو جهل ( كه هميشه دنبال فرصتى ميگشت تا بلكه تبليغات رسول خدا صلى اللّه عليه و آله را خنثى كند ) بمشركين گفت : اى گروه قريش هيچ ميدانيد اين درخت زقومى كه محمّد شما را از آن ميترساند چيست ؟ گفتند : نه ، گفت : زقوم خرماى عجوة [ ( 1 ) ] است كه با كره و روغن مخلوط شده باشد ، و به خدا اگر بدست ما برسد با كمال اشتها و ميل آن را ميخوريم ! پس اين آيات نازل شد : « همانا درخت زقوم جهنم غذاى بدكاران و گنهكاران است ، و آن غذائى است كه در شكمهاشان چون مس گداخته ميجوشد » يعنى اين چنين نيست كه او پنداشته [ ( 2 ) ] .
و نيز در اين باره نازل شد : « و درختى كه در قرآن بلعن ياد شد و ما بذكر آن ايشان را ميترسانيم ولى بر آنها جز طغيان و انكار شديد چيزى نيفزايد » [ ( 3 ) ]
سبب نزول سورهء عبس :
روزى رسول خدا صلى اللّه عليه و آله ايستاده بود و با وليد بن مغيرة سخن ميگفت و در
هامش
[ ( 1 ) ] عجوة نام خرمائى است كه در شهر مدينه به عمل آيد و بهترين نوع خرماى آن شهر است .
[ ( 2 ) ] سورهء دخان آيه 43 - 45 و ابن هشام در اينجا براى « مهل » نيز تفسيرى نقل كرده است سيرة ج 1 : 363 .
[ ( 3 ) ] سورهء اسرى آيهء 60 .