( 1 ) كردم و بسوى او است بازگشت من » [ ( 1 ) ] .
و دربارهء گفتار ابو جهل و كارى كه آهنگ انجام آن را كرد اين آيه نازل شد :
« آيا ديدى آن كس را كه باز دارد بندهاى را هنگامى كه نماز گذارد ، آيا ديدى اگر بر هدايت بود يا دستور بتقوى داد ، آيا ديدى اگر تكذيب و پشت كرد آيا ندانست كه خدا مىبيند ، نه چنين است همانا اگر دست برنداشت او را به پيشانى بكشانيم ، پيشانى دروغگوى لغزش كار ، پس بخواند انجمنش را ، و زود است بخوانيم نگهبانان دوزخ را نه چنين است فرمانبرداريش مكن و سجده كن و نزديك شو ( يا چشم به راه باش ) » [ ( 2 ) ] .
و دربارهء پيشنهادى كه راجع بپرداخت اموال خود بدان حضرت كردند اين آيه نازل شد :
« بگو هر چه از شما مزد رسالت خواهم از آن خود شما باشد و مزد من نيست جز بر خدا و او است كه بر هر چيز گواه است » [ ( 3 ) ]
رفتار قريش پس از شنيدن پاسخهاى رسول خدا صلى اللّه عليه و آله :
پرسشهاى مشركان را رسول خدا صلى اللّه عليه و آله چنان كه گفتيم پاسخ داد ، ولى رشگ و حسد ايشان مانع از آن شد كه با اين نشانهء محكم و پاسخهائى كه دلالت بر رابطهء او با عالم غيب ميكرد نبوت او را تصديق كرده او از دستوراتش پيروى كنند و بكفر و عناد خود ادامه دادند ، و يكى از ايشان گفت :
« گوش فرا ندهيد بدين قرآن و ياوه گوئيد در آن شايد چيره شويد » [ ( 4 ) ] يعنى آن را لغو و باطل قرار دهيد و مسخره گيريد شايد بدين وسيله بر او غالب و چيره شويد ، زيرا اگر بخواهيد بمناظره و دشمنى با او برخيزيد او بر شما غالب
هامش
[ ( 1 ) ] سورهء رعد آيه 30 .
[ ( 2 ) ] سورهء علق آيهء 9 - 19 . و در لغات اين آيات تفسيرى نيز ابن هشام كرده است كه هر خواهد بصفحهء 311 - 312 مراجعه كند .
[ ( 3 ) ] سورهء سبا آيهء 47 .
[ ( 4 ) ] اشاره بآيهء 26 از سورهء فصلت است .