( 1 ) ميباشند ؟ فرمود : همگى .
گفتند : تو خود در آيهء ديگرى راجع بما خواندهاى كه خدا بما تورات داده و بيان و تفسير هر چيز در آن است پس چگونه اين آيه شامل ما هم مىشود ؟
رسول خدا صلى اللّه عليه و آله فرمود : آن نيز در برابر علم خدا اندك است ، اگر چه براى شما از هر چه بخواهيد كافى است ، و خداى تعالى در اين باره اين آيه را نازل فرمود :
« و اگر درختها قلم باشند و دريا مركب گردد و هم چنان هفت دريا بر آن افزون شود كلمات خدا ( كه مقصود همان معلومات پروردگار است ) پايان نپذيرد همانا خداوند عزيز و حكيم است » [ ( 1 ) ] .
اين بود آياتى كه راجع بپرسشهاى قريش نازل گشت ، راجع به پيشنهادها و گفتار ايشان نيز آياتى نازل شد از آن جمله راجع به اين سخنشان كه بدان حضرت گفتند : كوهها را براى ما از اطراف اين شهر دور ساز ، و زمين را مسطح گردان و مردگان ما را زنده گردان اين آيه نازل شد :
« و اگر مىبود قرآنى كه جارى ميشدند بدان كوهها يا پاشيده ميشد بدان زمين يا سخن مىگفتند بدان مردگان بلكه براى خدا است همهء كارها » [ ( 2 ) ] يعنى هر چه او خود بخواهد همان را انجام مىدهد .
و راجع به اين سخنشان كه گفتند : از پروردگار خويش بخواه تا فرشتهء بهمراه تو بفرستد كه سخنانت را تصديق كند ، و باغها و قصرها و گنجهائى براى تو قرار دهد تا از تلاش روزى آسوده شوى . . . اين آيات نازل شد :
« و گفتند چه شود اين پيمبر را كه طعام مىخورد و در بازارها راه ميرود چرا فرود نشود بر او فرشتهاى تا بهمراه او ترساننده باشد ، يا به او گنجى داده شود يا باشد براى او باغى كه بخورد از آن و گفتند : ستمگران كه پيروى نمىكنند جز مردى جادو شده را ، بنگر چگونه براى تو مثلها زدند پس گمراه شدند و راهى را
هامش
[ ( 1 ) ] سورهء لقمان آيهء 28
[ ( 2 ) ] سورهء رعد آيهء 31 .