فعاليتهاى مخفى اماميه و نقش ايشان را در قيام مىدهد . مقامات دولتى قيام را بيشتر زيدى مىدانستند تا امامى . وى همچنين گزارش مىدهد كه جاسوسان عباسى مكاتباتى را بين رهبر قيام كنندگان در طبرستان موسوم به حسن بن زيد و برادرزادهاش موسوم به محمد بن على بن خلف العطار را كشف كردند . اين هر دو نفر از هواداران امام دهم حضرت هادى ( ع ) بودهاند ( ( 159 ) ) .
حكومت عباسى به اين نتيجه رسيد كه اماميه با قيام كنندگان روابط مستقيم داشتهاند . بنابراين ، به دستگيرى شخصيتهاى رهبرىكننده اماميه در بغداد پرداختند و ايشان را به سامرا گسيل داشتند . در ميان ايشان محمد بن على عطار ، ابو هاشم جعفرى ( ( 160 ) ) ، و دو پسر امام هادى ( ع ) ، جعفر و حسن عسكرى - كه بعد از پدر امام يازدهم شد - ديده مىشدند ( ( 161 ) ) . بدين ترتيب مىتوان رابطه بين اين اقدامات محتاطانه حكومت عباسى و رحلت ناگهانى امام هادى ( ع ) در سامرا را به سال 254 / 868 درك كرد . زيرا حكومت معتقد بود كه امام دهم پشت سر تمام اين ناآراميها قرار دارد و احساس مىكرد كه مرگ او مىتواند ناآراميهاى فوق را خاتمه بخشد ( ( 162 ) ) .
ديدگاه محتاطانه دستگاه حكومت نسبت به اماميه در طول دوران امامت امام يازدهم ، حضرت عسكرى ( ع ) ( 60 - 254 / 74 - 868 ) ادامه يافت . آن حضرت تحت نظر قرار گرفت و حركتهاى او محدود شد . حكومت ، حضرت را ملزم داشت تا هر دوشنبه و پنج شنبه در سامرا در كاخ خليفه حاضر شود ( ( 163 ) ) . با وجود اين محدوديتها ، امام عسكرى ( ع ) ارتباط خود را با وكلاى خويش در نهان ادامه داد ( ( 164 ) ) .
به نظر مىرسد ادامه قيام علويان كه در نواحى جديد بسط يافته و نفوذ كرده بود ، پشت سر محدوديتهاى نهضتهاى امامان قرار داشته است . بنا به نوشته طوسى ، خليفه مهتدى بعضى از اماميه را به سال 255 / 869 دستگير كرد ، و آنها را به سوء قصد نسبت به عبد الله بن محمد عباس ، كه توسط قيام كنندگان كوفه به قتل رسيده بود متهم ساخت . امام عسكرى ( ع ) نيز دستگير شد ولى پس از مرگ خليفه مهتدى ، فورا آزاد شد ( ( 165 ) ) . على رغم آنكه امام يازدهم فعاليتهاى خود را بدون آگاهى دستگاه حكومت عباسى تا سال وفات ( 260 / 874 ) ترتيب داده بود ( ( 166 ) ) ، به نظر
تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم ( عج ) ( فارسي ) — صفحة 87
مساهمون: جاسم محمد حسين
ص٨٧