( 53 ) . برقى ، كتاب الرجال ، ص 4 و 7 و 8 و 9 .
( 54 ) . ابن نديم ، الفهرست ، ج 1 ، ص 535 و ن . الغيبه ، ص 47 .
( 55 ) . هلالى ، كتاب سليم بن قيس ، ص 7 - 135 .
( 56 ) . همانجا ، ص 10 - 109 و 5 - 124 و 6 - 165 و 201 و 6 - 204 .
( 57 ) . هلالى ، مأخذ مذكور ، ص 94 و كمال ، ص 285 .
( 58 ) . هلالى ، مأخذ مذكور ، ص 95 .
( 59 ) . مسعودى ، التنبيه ، ص 198 .
( 60 ) . كافى ، ج 1 ، ص 529 و ن . الغيبه ، ص 38 و 46 و 8 - 274 و ت . الغيبه ، ص 99 .
( 61 ) . ترمذى ، ج 4 ، ص 6 - 505 ؛ الدارمى ، سنن ، چهارم ، 151 .
( 62 ) . كمال ، ص 61 - 259 .
( 63 ) . كمال ، ص 280 . روايت ديگرى از جابر بن عبد اللّه انصارى ، صحابى پيامبر ( ص ) نقل شده است ، كه مؤيد اين نكته است كه مهدى از نسل على بن الحسين مىباشد . طوسى ، الامالى ، ج 2 ، ص 251 ، ولى صاحب بن عباد نسبت به وثوق آن ترديد دارد . نصرت ، مذاهب - الزيدية ، ص 9 - 208 ) .
( 64 ) . كافى ، ج 1 ، ص 3 - 531 و الارشاد ، ص 393 و دلائل ، ص 8 - 236 و 249 - 251 .
( 65 ) . حضرمى ، اصل جعفر بن محمد بن شريح ، كتاب خطى ، پاورقى ص 32 ب . براى مطالعه ديگر احاديث مشابه به الكافى ، ج 8 ، ص 167 و 536 مراجعه كنيد . ابن طاووس ، الاقبال ، ص 431 .
( 66 ) . صفار ، بصائر الدرجات ، پاورقى ص 19 ب و 49 ب . براى مطالعه احاديث مشابه به كافى ، ج 1 ، ص 243 و 281 و 338 و 372 و 411 و 496 و 536 مراجعه كنيد .
( 67 ) . كمال ، ص 377 . طوسى روايتى را از امام دهم نقل مىكند كه صراحتا بيان فرمودهاند : امام دوازدهم المهدى خواهد بود ( ت . الغيبه ، ص 92 ) . در عين حال ، ممكن است اين قبيل روايات در ميان اماميه معمول نباشد . وقتى كه فضل بن شاذان محدث ( متوفى 260 / 874 ) ، دربارهء نقش قائم مهدى سخن مىگويد ، اين لقب را براى امام دوازدهم نمىآورد .
ابن شاذان ، الإيضاح ، ص 6 - 475 .
( 68 ) . الارشاد ، ص 411 و همچنين مراجعه كنيد به صنعانى ، المصنف ، ج 11 ، ص 472 .
( 69 ) . به فصل دوم مراجعه كنيد .
( 70 ) . ن . الغيبه ، ص 104 و 107 و 159 و حضرمى ، مأخذ مذكور ، پاورقى ص 48 الف و كافى ، ج 8 ، ص 264 .
( 71 ) . ن . الغيبه ، ص 7 - 106 و كافى ، ج 8 ، ص 264 و 310 .
( 72 ) . ن . الغيبه ، ص 94 و 96 .
( 73 ) . كافى ، ج 2 ، ص 223 .
تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم ( عج ) ( فارسي ) — صفحة 58
مساهمون: جاسم محمد حسين
ص٥٨