علاوه بر آن ، بسيارى از شيعيان مخلص امامى در قيام علويان به سال 250 / 864 شركت جستند ، مانند محمد بن معروف ، كه پرچمدار قيام در مكه بود ( ( 112 ) ) ، و على بن موسى بن اسماعيل بن موسى الكاظم كه در شهر رى به قيام پيوست و توسط خليفه معتز ( ( 113 ) ) . دستگير شد . به نظر مىرسد كه سركردگان حكومت عباسى اين عوامل را با فعاليتهاى امام هادى ( ع ) در ارتباط مىدانستهاند . بنابراين ، محدوديتهاى سختى را بر امام دهم و پيروانش تحميل مىكردند و شخصيتهاى برجستهاى چون ابو هاشم جعفرى ، و محمد بن على عطار را دستگير كرده و به سامرا گسيل مىداشتند ( ( 114 ) ) .
اين مبارزه و دستگيرى امام عسكرى ( ع ) و جعفر ، دو فرزند امام دهم را نيز در بر مىگرفت ( ( 115 ) ) .
دليل ديگرى كه عباسيان از موقعيت امام هادى ( ع ) و جانشين او امام عسكرى ( ع ) واهمه داشتند اين بود كه ، احاديث نبوى و ائمه ( س ) مربوط به مجموعه دوازده امام دال بر اين است كه آخرين آنها قائم مهدى خواهد بود . اين مجموعه را فقط مىتوان بر امام هادى ( ع ) و جانشين او امام عسكرى ( ع ) اعمال و تفسير كرد . لذا در مورد اينكه جانشين بعدى كه درباره او احاديث زيادى روايت شده است ، امام دوازدهم باشد قابل توجيه به نظر مىرسد . علاوه بر آن ، احاديث ديگرى كه به امام هادى ( ع ) و امام عسكرى ( ع ) ، كه خود در حدود اين دوره مىزيستهاند ، منسوب است بر نقش مهم سياسى و مذهبى فرزند امام عسكرى ( ع ) تأكيد دارد ( ( 116 ) ) .
بعنوان نمونه ، ابو هاشم جعفرى ( متوفى 261 / 875 ) ، كه از دستياران و پيروان امام هادى ( ع ) بوده ، از آن حضرت نقل مىكند كه فرمودهاند :
« جانشين بعد از من پسرم حسن است ولى تو با جانشين جانشينم چه خواهى كرد ؟ » جعفرى مىگويد : « قربانت گردم ! چرا ؟ » امام مىفرمايد ، « زيرا تو جسم او را نمىبينى و مجاز نيستى اسم او را افشاء كنى » . جعفرى پرسيد : « چگونه او را ياد كنيم ؟ » امام هادى ( ع ) فرمود « بگو حجت از خاندان محمد است » ( ( 117 ) ) .
از روايت كلينى مستفاد است كه اماميه سخن امام هادى ( ع ) را به قائم اعمال مىكنند . علاوه بر آن امام هشتم على بن موسى الرضا ( ع ) نيز حضرت را اين گونه
تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم ( عج ) ( فارسي ) — صفحة 54
مساهمون: جاسم محمد حسين
ص٥٤