به پيروى از مردى ببينيد ، آنگاه بايد با اسلحه به ما بپيونديد » ( ( 90 ) ) . گرچه امام هويت آن مرد مطاع را روشن نكرد لكن تأييد نمود كه او قيام مسلحانه خواهد كرد تا حكومت مخالفان را بر اندازد ( ( 91 ) ) . به نظر مىرسد امامان بخاطر نقش نظامى قائم از اينكه هويت او را صراحتا بيان دارند ابا مىكردند . در عين حال ، اين نكته را ذكر مىكردند كه چون حاكمان اموى و عباسى ، با ابزار « معمولى » بقدرت رسيدند ، سقوط آنها نيز با ابزار معمولى صورت خواهد گرفت .
شواهد بسيارى وجود دارد كه دلالت مىكنند اگر امامان پيروان نيرومند و متعهدى داشتند دست به اقدامات نظامى مىزدند . ولى اين وظيفه را بطور نامعينى بتأخير انداختند تا فعاليتهاى فكرى پيروانشان ثمر دهد و ترجمان آگاهى سياسى و مذهبى آنان شود و امامى را قادر سازد تا با ابزار نظامى حكومت را بدست آورد .
ائمه ( س ) همچنين از پيروان خود مىخواستند تا در كسب موفقيت آنى بيشتر خوشبين باشند ، و وظيفه تبليغ تعاليمشان را نسبت به قائم رها نسازند ، كه قيام او بستگى تام به نتيجه فعاليت و رشد انسانى اماميه دارد . بالاخره ، بسيار محتمل به نظر مىرسد كه قيام امام قائم ، پس از آن به امام دوازدهم منسوب شده باشد ، زيرا تبليغات اماميه در زمان امام دهم و يازدهم به مرحلهء تكوين يافته و حساس خود رسيد ، و همين امر مىتوانست امام دوازدهم را براى تشكيل حكومت قادر سازد .
3 - 4 - 3 . علائم ظهور قائم
محدثين قديمى اماميه پنج علامت را كه قبل از ظهور قائم پديدار خواهد شد ذكر كردهاند : اول ، قيام يمانى ، سپس خروج سفيانى ، سوم قتل نفس زكيه پانزده روز قبل از قيام قائم در مكه ، چهارم صيحهء آسمانى در بامداد به نام قائم ، و بالاخره فرورفتن سپاهى در زمين ( البيداء ) در اثناى حركت به مكه ( ( 92 ) ) . على رغم آنكه صدوق و طوسى در ترتيب تاريخى رويداد اين علائم با نعمانى نظر متفاوتى دارند ، لكن با اين نظر كه همه آنها در طى يك سال رخ خواهد داد هم عقيدهاند ( ( 93 ) ) .
به نظر مىرسد كه شرح اين علائم توأم با آرزوى انتظار قيام قائم مهدى در آيندهاى نزديك ( ( 94 ) ) موجبات سوء ظن سركردگان دولت عباسى را فراهم آورده باشد ، زيرا بعضى از اين علائم به رژيم آنها مربوط مىشد و نشان مىداد كه قيام