حال شلمغانى از وكلاى فرعى و زيردست خود خواست تا اين راز را فاش نسازند ، زيرا عقيدهاى حقه است ( ( 56 ) ) .
به نظر مىرسد ابن روح از طريق ام كلثوم ، يكى از مبلغان زن كه فعاليتهاى اماميه را در ميان زنان بنو بسطام سرپرستى مىكرده متوجه انحراف شلمغانى شده باشد .
وى به آن زن دستور داد تا روابط و ديدارهاى سرى خود را با آنها متوقف سازد .
ابن روح به وى گفت : شلمغانى آنچنان عميق انحراف خود را در قلوب آنها تأثير داده كه حتى اگر ادعا هم كند اللّه در جسم خود او حلول كرده مىپذيرند ، سپس او جا پاى حلاج مىگذارد و كوس انا الحق مىزند ( ( 57 ) ) . تاريخ دقيق اين واقعه نامعلوم است . ولى به گفته ابن اثير انحراف شلمغانى در زمان وزارت حامد بن عباس بين سالهاى 311 - 306 / 923 - 918 شروع شد ( ( 58 ) ) . اين روايت با گزارش شيخ طوسى كه حاكى از انحراف شلمغانى قبل از سال 312 / 924 مىباشد ، منطبق است ( ( 59 ) ) .
ابن روح پس از كشف عقايد الحادى شلمغانى ، وى را از سمت خود بر كنار كرد و الحادى بودن عقايد او را در همه جا منتشر ساخت ، نخست در بين خاندان بنو نوبخت و آنگاه در ميان سايرين ( ( 60 ) ) . پس از مدتى از وكلا خواست تا روابط خود را با وى بيشتر كنند . به نظر مىرسد محمد بن احمد بن زجوزجى از اين دستور تبعيت كرده باشد ، زيرا به روايت شيخ طوسى وى هر كس كه كتاب التكليف شلمغانى را به همراه داشت بعنوان غالى قلمداد مىكرد ( ( 61 ) ) . اما وكلاى بنو بسطام در بغداد از دستورات ابن روح سرباززدند و دستورات خود را از شلمغانى مىگرفتند . به همين دليل ابن روح موضع شلمغانى را براى تمام اماميه فاش ساخت و او و همه كسانى كه به حرفهايش گوش مىدهند را طرد كرد ( ( 62 ) ) .
اعلام ابن روح نشان مىدهد كه بخش قابل ملاحظهاى از وكلاء بغداد و عوام مؤمن ، تحت تأثير شلمغانى قرار گرفتهاند . شلمغانى پس از آنكه طرد شد اين عقيده را تبليغ مىكرد كه وى و نه ابن روح ، نمايندهء راستين ( سفير ) امام دوازدهم است ( ( 63 ) ) . شلمغانى با اين ادعا و اعتقاد به حلول خداوند در اجسام پيامبران و امامان كوشيد تا موقعيتهاى سياسى و اقتصادى سازمان را به خود اختصاص دهد .
از آن پس حتى مدعى شد كه اللّه در جسم خود او حلول كرده ( ( 64 ) ) و ابليس در
تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم ( عج ) ( فارسي ) — صفحة 202
مساهمون: جاسم محمد حسين
ص٢٠٢