امام با اتخاذ اين شيوه شيعيان خود را قادر ساخت تا فعاليتهايشان را بدون انتقاد از حكومت عباسى و جلب نظر آنان دنبال كنند ( ( 38 ) ) .
بعلاوه خيلى محتمل به نظر مىرسد كه در تعقيب اين سياست امام از وكلاى خود و مبلغان خويش خواسته باشند تا تلاشهاى خود را متمركز بر تقويت كيفى و كمى حزب خويش قرار دهند ، تا آنكه ابزار سياسى و عقيدتى به درجهاى برسد كه بتوان آن را به مرحله عمل نزديك كرد . درحالىكه درگيرى وكلا در تلاش سياسى سريع به بهاى افزايش تعداد پيروان و توسعه بنيادهاى سياسى و عقيدتى سازمان تمام مىشد .
3 . دوره اوليه زندگى عثمان بن سعيد
اماميه بيشتر اطلاعات خود را درباره فعاليتهاى چهار سفير از شيخ طوسى در كتاب غيبت نقل مىكنند . طوسى عمدتا به دو اثر قديمى كه از بين رفته تكيه دارد . اين دو اثر عبارتند از : كتاب « فى اخبار ابى عمر و ابى جعفر عمريون » نوشته ابن برينه كاتب ، پسر نوهء دخترى سفير دوم و كتاب « اخبار الوكلاء الاربعه » نوشتهء احمد بن نوح ( ( 39 ) ) . متأسفانه اثر طوسى و ديگر آثار ، تفصيلات كمى را در رابطه با دوران زندگى نخستين سفير ارائه مىدهند .
مىدانيم كه ابو عمرو عثمان بن سعيد عمرى از قبيلهء اسد بوده است . جواد على - كه راجكوسكى « 1 » نيز با او هم عقيده است - چنين مىانديشد كه پدر بزرگ عثمان ، عمرو بن حريث صيرفى كوفى ، از شيعيان سرشناس كوفه بوده كه به قبيله بنو اسد وابسته است . بنا به گفته جواد على ، چون هر دو به يك قبيله وابسته بودند به كنيه اسدى معروف شدند ( ( 40 ) ) . ولى اين نظر را نمىتوان پذيرفت ، زيرا دليل صريحى كه ما را به رابطه نسبى اين دو شخص رهنمون سازد وجود ندارد . درباره سفير و موقعيت او هيچ چيز معلوم نيست . بعلاوه ، سال تولد و شرح روزگار جوانى او نيز به دست ما نرسيده است .
گفته مىشود عثمان بن سعيد در سن يازده سالگى بعنوان خادم در منزل
هامش
( 1 ) .RagKowsKi