همانند دلائل غيبت امام مىباشد .
3 . دلائل غيبت صغراى امام دوازدهم
آثار متقدم اماميه سه دليل را در مورد غيبت امام دوازدهم ذكر مىكنند ، دلايلى كه شيوههاى جديد ائمه ( س ) را در فعاليتهاى مذهبى و سياسىشان تصوير مىكند .
از امام صادق ( ع ) روايت مىشود كه فرمودهاند ، قائم قبل از قيام دو غيبت دارد زيرا از كشته شدن هراسان است ( ( 91 ) ) . دليل دوم به نقل از امام دوازدهم روايت شده و گفته مىشود آن را به صحابى خود اسحاق بن يعقوب فرمودهاند كه نياكانش همگى به ظاهر بيعت حاكمان خود را به گردن داشتهاند ، اما او خود را مخفى ساخته تا قيام مسلحانه كند و بيعت هيچ حاكم جورى را بر گردن نخواهد داشت ( ( 92 ) ) .
اين دليل را امام حسن ( ع ) و امام رضا ( ع ) نيز بيان فرمودهاند كه قائم بيعت هيچ حاكم جائرى را بر گردن ندارد ( ( 93 ) ) . دليل سوم را كلينى آورده و مىگويد غيبت امتحانى است كه خداوند بندگان خود را در معرض آن قرار داده تا مشخص شود چه كسى ثابت قدم و استوار در امامت امام دوازدهم باقى مىماند ( ( 94 ) ) .
اين سه دليل مرحله جديدى را در نگرش اماميه در تلاش براى دستيابى به حكومت تصوير مىكند . به نظر مىرسد سياست تقيه امامان در قبال رژيم عباسى و فعاليتهاى مستمر فكرى و فرهنگى سازمان امامت ، اماميه را در وضعيت گستردهتر سياسى قرار داده باشد .
اين حقيقت ، امام دوازدهم را تحريض كرد تا به فعاليتهاى مخفى سياسى و اجتماعى عليه عباسيان اقدام ورزد . در همان حال ، امام به خوبى مىدانست كه چگونه بعضى از پيروان نياكانش موجب شكست دو قيام كه در سالهاى 70 / 689 و 140 / 757 روى داد شدند . آنان با لو دادن فعاليتهاى ائمه ( س ) به دشمنان موجب شكست تلاشها و دستگيرى آنها را فراهم كردند ( ( 95 ) ) .
شايد اين حوادث امام دوازدهم را ناچار ساخته تا حتى از پيروان خود هم غيبت كند و از طريق سازمان امامت در فعاليتهاى مخفى اقدام ورزد و موجب