واقفه دربارهء امام عسكرى ( ع ) و تحريض جعفريه رهنمون شد .
ب - على رغم آنكه سازمان امامت « 1 » ( وكالت ) به صورت نظامى بسط يافته بود ، لكن وصايت امام عسكرى ( ع ) را در رابطه با جانشين خود در ميان عموم و هيئتهاى اعزامى و تبليغى پائينتر بطور گستردهاى منتشر نكرد . از اينرو ، هيچ جانشينى آشكارا توسط امام عسكرى ( ع ) ، اعلام نشد و هيچ شخص معروفى به عامه اماميه معرفى نگرديد . به همين دليل اماميه كه چيزى درباره وصايت حضرت عسكرى ( ع ) نمىدانستند به احاديث مورد قبول اكثريت اماميه متوسل شدند تا تعيين نمايند امام دوازدهم چه كسى است . تفسير اين احاديث ديدگاههاى مختلفى را بوجود مىآورد كه به نوبه خود به تقسيمات كوچكتر در ميان قطعيه و محمديه منجر مىشود .
ج - علت سوم كه در اين انشعابات سهم بسزائى دارد جاه طلبى شخصى برادر امام عسكرى ( ع ) موسوم به جعفر مىباشد كه در حيات آن حضرت نيز مدعى امامت شد . جعفر پس از رحلت برادر ، اقتدار بيشترى يافت ، زيرا فتحيه و بويژه بنو فضال در كوفه او را تحريض مىكردند تا آئين آنان را توجيه كند . در عين حال موفقيت جعفر چندان دوام نيافت ، زيرا پيروانش در كيفيت امامت او با هم اختلاف نظر داشتند ، و نيز به اين دليل كه استدلالات آنان در زمينه احاديث ضعيف تر از قطعيه بود .
از اينرو ، مفيد و طوسى اظهار مىدارند كه تمام اين اختلافات و انشعابات بتدريج محو مىشود ، جز قطعيه كه در قرن چهارم / دهم ، به صورت اثنى عشرى باقى مىمانند ( ( 52 ) ) .
2 . موضوع ولادت امام دوازدهم
بسيارى از احاديث امكان ولادت امام دوازدهم و پنهان نگاه داشته شدن ولادت آن حضرت را مورد تأييد قرار مىدهند . اصل وجود روايات درباره امام دوازدهم با عنوان قائم مهدى موجب ارتقاء ارزش ساير رواياتى كه تنها به صورت
هامش
( 1 ) . لازم به تذكر است كه سازمان امامت و شيعه به كليه فرقى كه تحت عنوان شيعه ( اماميه ، زيدى ، اسماعيلى و . . . ) فعاليت مىكردند ، اطلاق شده است - ن .