و جانشين خود امام رضا ( ع ) ( 202 / 817 ) و ديگر پسران را از خود به جاى گذاشته ، درحالىكه امام عسكرى ( ع ) مسلما بدرود حيات گفته و هيچ وارثى از او بر جاى نمانده است ( ( 15 ) ) .
2 . دومين فرقه از واقفه در امام عسكرى ( ع ) معتقد بودند كه آن حضرت رحلت كرده لكن دوباره به زندگى بازمىگردد ، و او قائم مهدى است . اساسا ، اعضاء اين فرقه آئين خود را بر مبناى نقلى از امام جعفر صادق ( ع ) بنا نهادند كه مىگويد قائم مهدى بدين خاطر قائم ناميده مىشود كه پس از رحلتش قيام خواهد كرد .
اينان مىگويند قدر مسلم اين است كه امام عسكرى ( ع ) بدون جانشين و نصب كسى به وصايت در گذشته است . از اينرو ، ترديدى نيست كه او قائم است و پس از مرگ دوباره زنده مىشود ، هر چند خود را از ترس دشمنان پنهان سازد . اينان نظريات خود را با كلام امام على بن ابى طالب ( ع ) در اندرز به يار صديق خود كميل بن زياد مورد تأييد قرار مىدادند كه فرموده است : « اى خداوند ، حقا تو زمين را بدون قائم با حجتى آشكار يا پنهان كه از سوى تو مىآيد رها نخواهى ساخت ، زيرا حجتها و علاماتت هرگز بىاعتنا نمىشود » ( ( 16 ) ) . و بر مبناى سخنان امام على ( ع ) نتيجهگيرى مىكردند كه امام عسكرى ( ع ) غائب و پنهان است ، ولى وى قيام خواهد كرد تا زمين را با صلح و عدالت مشحون سازد پس از آنكه از ظلم و جور پر شده باشد ( ( 17 ) ) .
3 . واقفهء لا ادريه نيز در امام عسكرى ( ع ) توقف كردند . آنان فكر مىكردند كه آن حضرت رحلت كرده و امام بوده است . گرچه زمين نمىتواند از حجت خالى باشد ، لكن اينان مطمئن نبودند كه جانشين امام عسكرى ( ع ) چه كسى است ، پسر يا برادرش ؛ بنابراين در امامت حضرت عسكرى ( ع ) توقف كرده و مصمم شدند تا موضوع برايشان روشن نشود ، تصميم نگيرند ( ( 18 ) ) .
متأسفانه ، مآخذ معاصر هيچكس را بعنوان مظهر اين سه فرقه از واقفه در امام عسكرى ( ع ) ذكر نمىكنند . در عين حال ، از آئين نخستين فرقه واقفه چنين به نظر مىرسد كه هوادارانش در اماكنى دور از شهر سامرا كه شهر امام بوده زندگى مىكردند . چون آنان در لحظه رحلت حضرتش حضور نداشتهاند ، اين گرايش در اعتقادشان پديد آمده بود كه در واقع آن حضرت نمرده بلكه خود او قائم مهدى
تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم ( عج ) ( فارسي ) — صفحة 104
مساهمون: جاسم محمد حسين
ص١٠٤