شرح
ج - 5 مجلد 3 - ورق 436 - 437 ، دائرة المعارف الاسلاميه مادهء : « اسقلابيوس » ،
( 2 ) - شامات : و در كتاب النزهة مىگويد : اسقلابيوس در شهر شام مسكن داشته است ، و در ترجمهء ابقراط خواهد آمد كه او در شهر « قو » مسكن داشت ، و اين شهر را « حمص » مىنامند و از سرزمين شامات مىباشد ، و در ترجمهء احوال سقراط نيز مىگويد : « وى رومى و يونانى و از اهالى شامات بوده است » ، ياقوت در كتاب معجم البلدان مىگويد : اين سرزمين را ازآنجهت ( شامات ) مىنامند كه روستاها و دهكدههاى آن بسيار و بهمديگر نزديك است . ( در زبان عربى خال را شامه مىگويند و جمع آن مىشود شامات ) .
و در زمان قديم بلاد شام داخل در مرزهاى دولت يونان بوده است ، و در آغاز اسلام شام را ( بلاد روم ) مىگفتهاند ، و در اخبار ص 135 - 136 ضمن ترجمهء احوال ( جبرئيل بن بختيشوع مىنويسد : « مرز كشور روم از سوى شرقى فرات در جانب مشرق دهكدهء نقيا« NIKephorion »از طسوج انبار ، و از سوى رودخانه دجله مرز روم ، شهرهاى « دارا » و « رأس العين » بوده است .
و نيز مرز ميانهء كشور پارس و روم در شمال ارمينيه و از سوى مغرب سرزمين مصر بوده است ، و در كتاب العيون ضمن ترجمهء احوال جالينوس ( ج - 1 - ص 77 ) اين تحديد مرزها مذكور است .
( 3 ) - اغلوقن : ، وى يكى از فلاسفهء است كه معاصر جالينوس بوده است ، و نسبت بتأليفات طبى جالينوس علاقهء خاصى داشته ، و به اين مناسبت جالينوس يكى از كتابهاى خود را موسوم به : « كتاب الى اغلوقن فى التأنى لشفاء الامراض » بنام او نگاشته است ، و چنان كه در العيون ( ج - 1 - ص 91 - ص 106 ) مىگويد : كلمهء « اغلوقن » در زبان يونانى بمعنى كبود است ، اما درست اين است كه اين كلمه در زبان يونانى بمعنى سبز مىباشد ( و كلمهء گرين « سبز » در زبانهاى اروپائى از ريشهء همين كلمهء يونانى گرفته شده است ) .
( 4 ) - چنان كه هروشيش صاحب القصص مىگويد : اين داستان در اصل لاتينى كتاب « هروسيوس » نيامده ، جز اينكهPaulY Wissowa - I 676 - Iمىگويد :
« در سال 293 پيش از ميلاد در شهر رومه ، ( رم ) در جزيرهء طيباريوس براى اسقلبيوس پرستشگاهى بنياد كردند و اين پرستشگاه شاخهء بوده از پرستشگاه اصلى كه در شهر ( أبيدق ) در سرزمين يونان دائر بوده است »
( 5 ) - كتاب النواميس : و آن را كتاب القوانين نيز مىنامند ، حنين بن اسحاق آن را به عربى ترجمه كرد . مىگويند اين كتاب آخرين تأليفات افلاطون بوده است . دائرهء المعارف اسلاميه - ماده افلاطون .