2 - هرمس دوم 1
وى از مردم بابل 2 بوده ، و در شهر كلدانيان 3 كه آن را : « بابل » مىناميدهاند سكونت داشته ، و پس از طوفان در عهد پادشاهى نبريزبانى 4 مىزيسته است ، و اين پادشاه نخستين كس بود كه پس از نمروذ بن كوش 5 شهر بابل را بنياد كرد - هرمس دوم در علوم طب و فلسفه مقامى ارجمند داشت ، و طبائع و خواص اعداد را مىشناخت ، وى شاگرد فيثاغورث ارثماطيقى بوده است ،
ابو معشر گويد : هرمس دوم علوم طب و فلسفه و علم خواص اعداد 6 را كه در حادثهء طوفان در بابل از ميان رفته بود دوباره زنده كرد .
و شهر كلدانيان كه نامش در اينجا گفته شده شهر دار العلم فلاسفهء مشرقزمين مىباشد ، و حكماى مشرقزمين نخستين دانايانى هستند كه حدود علوم را تعيين نموده قوانين و نظامات را ترتيب دادند ، ( و مقصود از فلاسفهء مشرقزمين فلاسفه و دانايان سرزمين پارس مىباشد ) .
شرح
( 1 ) - هرمس دوم : و او را « هرمس بابلى » نيز مىگويند ، شرح حال او در كتاب الفهرست ص 352 - 353 آمده است ، ابن النديم او را در شمار كيمياگران و اصحاب صنعت شمرده و در صفحهء 496 آن كتاب فهرست تأليفات او را در صنعت ( كيميا ) آورده است . و چنان كه ملاحظه مىشود ابن جلجل در اينجا او را بعنوان اهل ( صنعت ) و كيميادان معرفى ننموده ، و آن هرمس كه از اصحاب صنعت و كيمياگر بوده « هرمس سوم » مىباشد - كه ترجمهء احوال او خواهد آمد .
و نيز ترجمهء احوال هرمس دوم در كتابهاى : الاخبار 346 - 347 ، العيون ج - 1 ص 17 ، مختصر الدول ص 11 - 12 ، الطبقات ( ابن ابى اصيبعه ميانهء هرمس دوم و سوم خلط كرده است ) ، النزهة ورق 22 ، مسالك الابصار - ج - 5 - مجلد - 2 - ورق 279 - دائرة المعارف مادهء « هرمس » .
( 2 ) - بابل : شهر باستانى ببيلون مىباشد كه بر كرانه رود فرات نهاده بوده است ، ( مقالهء :
هرتسفلد در دائرة المعارف الاسلاميه مادهء « بابل » ) .