هرمس شهر « صعيد » مصر را براى سكونت خويش برگزيده بود ، و در آنجا اهرام و مدائن التراب را بنانهاد ، و چون بيم داشت كه در حادثهء طوفان دانشها از ميان برود « برابى » را بنا كرد ، و اين كوهى است در ( اخميم ) كه آن را « بربا » نامند ، آن را از سنگ تراشيده ، و همهء هنرها را با صورة هنرمندان ، صورة آلات و ابزار صنعتگران در آن نقش كرد ، و با علامات و نشانههاى خاص حدود و اوصاف علوم را بنگاشت ، تا دانشها و هنرها را براى آيندگان برجاى گذارد ، و جاويدان سازد ، چه بيم آن مىرفت كه آثار علوم و فنون در حادثهء طوفان يكسره تباه گردد
و در اخبار پيشينيان آمده است كه : ادريس نخستين كس بود كه در كتابها درس خواند ، و در علوم نظر كرد . و خداوند سى كتاب از آسمان بر او فرود آورد ، و او نخستين كس بود كه جامه دوختن ، و جامه پوشيدن را بمردمان بياموخت و معمول داشت ، و خداوند او را بجايگاهى بلند رسانيده ، و بهشت برين را آرامگاه او ساخت .
ابو معشر بلخى دربارهء وى داستانهاى افسانه مانندى آورده است ، و ما آنچه را كه از آن داستانها بخرد نزديكتر يافتيم ياد كرديم ، از خداوند مىخواهم مرا كامياب سازد .
شرح
( 1 ) - هرمس : نام يونانى يكى از آلههء يونان بوده ، روميان او را :« Mercurius »گويند ، و به زبان عربى « عطارد » خوانند ، مردم مصر باستان مىگفتهاند ، هرمس « روان » الاهه « تحوت » -Thot- بوده ، و همهء دانشها را او آورده است ، نويسندگان اسلامى اين نام را بصورتهاى گوناگون : « ادريس » « اخنوخ » ، « خنوخ » ، « أرمس » ، « هرمس الهرامسه » ، « هرمس المثلث بالنعمه » نوشتهاند ، تاريخچهء زندگانى او را در : كتاب الفهرست - ابن النديم ص 286 ، « طبقات الامم » صاعد اندلسى ص 18 و ص 39 ، الاخبار - ص 7 - 1 ( او را ادريس ناميده است ) : نگاه كنيد . و قفطى در الاخبار بار ديگر ترجمهء احوال او را ضمن ترجمهء « هرمس الثالث » ص 350 - 347 ياد كرده است ، و در العيون ج - 1 - ص 16 - 17 ، و در مختصر الدول ص 12 - 11 مىگويند : هرمس به زبان يونانى ملقب است به : « طريس ميجيسطيس » يعنى : فيلسوفى كه تعليمات فلسفى او بر سه اصل بنياد مىگرديده است ، زيرا سه صفت از صفات بارىتعالى را ذاتى مىدانستهاند كه عبارت مىباشند از : وجود ، حكمت ، حياة .
و نيز براى مطالعهء كلمهء : « ادريس » بكتابهاى زير نگاه كنيد :