حج رمزى جهت تبادل حيات فكرى ، عملى و اقتصادى براى مسلمين است كه هيچ كنگرهاى در سراسر عالم به پاى آن نمىرسد .
( 1 )
حج براى يك بار
امام رضا عليه السلام فرمود :
« اگر بپرسد كه چرا در تمام عمر يك مرتبه مأمور به حج شدهاند و نه بيشتر ، گفته مىشود : براى اينكه خداوند متعال واجبات را به ملاحظهء حال پستترين فرد از حيث قدرت و توانايى قرار داده است ، چنان كه خود فرموده است :
فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ *
« 1 » ( گوسفند قربانى حج آنچه ميسّر است ) ، يعنى گوسفندى ، تا هم غنى و هم ضعيف المال بتوانند انجام دهند ، و همچنين باقى واجبات جملگى غير اين نيست كه به ملاحظهء كمترين فرد از نظر قدرت تعيين شده است ، و يكى از جملهء واجبات حج است كه يك مرتبه در تمام عمر فريضه شده ، و بعد خداوند ثروتمندان و متمكّنين را به قدر استطاعت آنها ترغيب كرده است . »
حج اسلام به مسلمان يك بار واجب است و بيشتر واجب نيست به دليلى كه امام عليه السلام به آن اشاره كرد و آن اينكه اسلام تكليف و احكامش را براى ضعيفترين افراد از لحاظ قوّت و قدرت جسمى و مالى تعيين كرده و اينكه بيشتر از يك بار واجب نيست .
لذا براى همه يك بار واجب است ، بلى حج براى نذر و شبه نذر و با اجاره و غير ذلك از آن طريقى كه فقها گفتهاند واجب مىشود .
هامش
( 1 ) بقره / 196 .