خدمهاش نبود مگر اينكه بر سر آن سفره حاضر شد ، و امام يكى يكى از آنها احوالپرسى نمود و نسبت به آنها محبت كرد . چون از صرف غذا فارغ شدند دستور داد او را به نزد زنان ببرند و چون آنها هم غذا خوردند ، حالت غش بر حضرتش عارض شد . « 1 »
( 1 ) و در تاريكى شب ، امام آياتى از قرآن را مىخواند و آخرين آيهاى كه خواند اين قول خداى متعال بود كه فرموده است :
قُلْ لَوْ كُنْتُمْ فِي بُيُوتِكُمْ لَبَرَزَ الَّذِينَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلُ إِلى مَضاجِعِهِمْ
« 2 » ( بگو اگر شما در خانههاى خود باشيد آنان كه شهادت بر آنان تقدير شده است رهسپار خوابگاههاى خود خواهند شد ) ،
وَ كانَ أَمْرُ اللَّهِ قَدَراً مَقْدُوراً
« 3 » ( و امر پروردگار قضا و حكمى است انجام شدنى ) . « 4 » سپس جان پاكش به سوى پروردگارش رهسپار شد كه به وسيلهء ملائكه رحمان محاصره گرديد و در رياض خلد ، ارواح انبيا و اوصيا از آن استقبال كردند ، و دنيا با از دست دادن او تاريك ، و آخرت به قدوم او روشن شد . وفات او براى علما و فقها و مردان متفكرى كه از علم او منتفع مىشدند مصيبتى بود . مرگ او براى تودهء مردم مصيبت بود زيرا آنها كسى را كه براى مصالح امور آنها سخت مىكوشيد از دست دادند .
پس از آنى كه امام رسالت پروردگارش را انجام داد ، به لقاء اللّه پيوست و اين در حالى بود كه در هيچ كارى در دولت مأمون شركت نكرد و از هر نوع كمكى به او خوددارى ورزيد و به اين ترتيب مشروعيت را از حكومت مأمون سلب كرد و اينكه حكومت او به حكم خدا برپا نبود . و به اين خاطر خود او مورد همه نوع شكنجه قرار گرفت تا سرانجام مأمون به زندگيش پايان داد .
هامش
( 1 ) همان مأخذ ، ص 241 .
( 2 ) آل عمران / 154 .
( 3 ) احزاب / 38 .
( 4 ) عيون اخبار الرضا ، ج 2 ، ص 241 .