( 1 )
1 . مرگ طبيعى امام :
ابن خلدون متذكر شده است كه امام رضا عليه السلام پس از خوردن انگور ، ناگهان به مرگ طبيعى درگذشت . « 1 » ديگران نيز اين را متذكر شدهاند . « 2 »
( 2 )
2 . عباسيان امام را كشتند :
ابن جوزى گفته است چون عباسيان ديدند خلافت از دست آنها خارج مىشود و به فرزندان على بن ابى طالب مىرسد ، على بن موسى الرضا عليه السلام را مسموم كردند و آن حضرت در يكى از روستاهاى طوس به نام سناباد درگذشت و مردم گمان كردند كه مأمون او را مسموم كرده است ، در حالى كه اين گونه نبود ، بلكه مأمون به طورى براى او ناراحت شد كه براى احدى ناراحت نشد و به تمام عالم نوشت كه براى او مجلس عزا برپا كنند . « 3 »
( 3 )
3 . مرگ امام بر اثر مسموميت :
عدهاى هم گفتهاند كه امام رضا عليه السلام بر اثر مسموميت از دنيا رفت و به غير از آن ذكرى نكردهاند . « 4 »
اين بعضى از گفتههايى است كه ذكر شده و كم است و اعتبارى هم ندارد . و به طور قطع مأمون تنها كسى بود كه اقدام به كشتن امام كرد نه قبيلهء عباسى و نه غير آن ، و امام به مرگ طبيعى از دنيا نرفت ، و مأمون در ارتكاب اين جنايت پيش قدم شد براى خلاصى از دست امام كه نام او در سراسر عالم اسلامى
هامش
( 1 ) تاريخ ابن خلدون ، ج 3 ، ص 250 .
( 2 ) تاريخ الاسلام ذهبى ، ج 8 ، ص 35 .
( 3 ) تذكرة الخواص ، ص 364 ؛ المنتظم ، ج 10 ، ص 67 .
( 4 ) بحار الانوار .