حضرت فاطمه سلام اللّه عليها و فرزندان فرزندان آنها همه به پيامبر محرمند .
بنا بر اين مأمون گفت : به خدا ، شما نزديكترين كس به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله هستيد تا ما .
شايستگى اهل بيت پيامبر عليهم السلام به خلافت به دليل نزديكى آنها به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نيست بلكه به دليل توانايى ، استعداد و علم آنها نسبت به چيزهايى است كه جامعه در تمام زمينههاى ادارى و اقتصادى به آن نياز دارد . « 1 »
( 1 )
امام تعيين حكام را رد كرد
مأمون به امام رضا عليه السلام پيشنهاد كرد كه هر كس را مىخواهد به عنوان والى براى بعضى از استانهاى اسلامى تعيين كند . حضرت اين درخواست را رد كرد و به او فرمود : همانا من وارد شدم در آنچه وارد شدم بر شرايطى كه من نه امر و نهى كنم و نه نصب و عزل نمايم تا خدا مرا پيش از تو ببرد . پس قسم به خدا ، خلافت چيزى است كه در جان من خطور نمىكرد و من در مدينه بودم و در كوچههاى آن با چهارپايم تردّد مىكردم و اهل آنجا و غير آن از من حوايجشان را درخواست مىكردند و من آن را انجام مىدادم .
آنها مانند عموهايم بودند و نوشتههاى من در تمام شهرها نفوذ داشت ، و چيزى به نعمتى كه خدا به من ارزانى داشته افزوده نشده است . « 2 »
امام عليه السلام به سختى دخالت در كار دولت را به هر نحوى رد كرد ، و اين به خاطر عدم مشروعيت دولت مأمون بود و اينكه حضرت با كراهت و اجبار در آن وارد شد .
هامش
( 1 ) كنز الفوائد ، ص 166 .
( 2 ) عيون اخبار الرضا ، ج 2 ، صص 166 - 167 .