ملحدين بود . چقدر مزيّت او در اسلام بزرگ است ! ( 1 ) از جمله فضايل او اين است كه عالمترين مسلمانان بود و فقيهترين آنها در فرايض دينى و شريعت سيّد پيامبران ، كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله ولايت را به او سپرد و او را در غدير خم خليفهء بعد از خود قرار داد و جملهء معروف خود را دربارهء او فرمود : « من كنت مولاه فهذا علىّ مولاه ، اللّهمّ وال من والاه و عاد من عاداه . » پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مجددا او را ستود و دربارهاش فرمود : « انت منّى بمنزلة هارون من موسى الّا انّه لا نبىّ بعدى . »
نمونهء ديگرى از علوّ مقام و عظمت شأنش نزد پيامبر صلّى اللّه عليه و آله اين است كه دستور داد همهء درهايى كه به مسجد اعظم او باز بود بسته شود و درى را استثنا نكرد مگر در خانهء على را كه آن را بازگذاشت . و از مناقب او اين است كه صاحب پرچم در روز خيبر است . او كسى است كه قلعههاى خيبر را گشود و به جنگ يهود خاتمه داد و عمرو بن عبد ود را كشت كه مسلمانان از او بيمناك بودند و هيچ كس جرأت مبارزه با او را نداشت جز قهرمان اسلام و حامى آن امام على عليه السلام .
و از مناقب امام امير المؤمنين عليه السلام اينكه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله چون برادرى را بين مسلمانان برقرار كرد و على تنها شد ، پس رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به عنوان برادر به او پيوست و به او گفت : « اى على ، تو در دنيا و آخرت برادر منى . »
و از مناقب و فضايل اوست كه دربارهء وى و فرزندان و همسرش سيّدهء زنان عالميان آيهء كريمهء
وَ يُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّهِ مِسْكِيناً وَ يَتِيماً وَ أَسِيراً
نازل شد .
و از فضايل او اين است كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله دخترش سيّدهء زنان مسلمانان و پارهء تنش فاطمهء زهرا عليها السلام را كه همتايى براى او جز على عليه السلام نبود به عقد او در آورد .