امير المؤمنين و كل مسلمانان به بركت اين عهد و ميثاق ، معروف و مغفور افتد . و به خط خودش نوشت در تاريخ روشن عبد اللّه بن طاهر بن الحسين و شهادت خود را اثبات كرد در او به تاريخ ، و گواه شد حماد بن نعمان به مضمون اين نوشته به پشت و روى آن ، و به همان تاريخ بشر بن معتمر بر آن گواه شد به مانند آن شهود بر جانب چپ .
( 1 ) و فضل بن سهل وزير مأمون نوشت : « ترسيم كرد امير المؤمنين - اطال اللّه بقائه - قرائت اين صفحه را كه صفحهء عهد و پيمان است ، اميد اينكه به آسانى از پل صراط بگذرد . پشت و روى اين صفحه را در حرم سرور ما رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله بين روضه و منبر در محل ديد و گوش بزرگان بنى هاشم و ساير اوليا و لشكريان قرار دادند بعد از استيفاى شرايط بيعت بر آنها به آنچه امير المؤمنين بر آنها و بر جميع مسلمين حجت را واجب گردانيده و از جهت بطلان شبهه كه مورد اعتراض افكار جاهلين باشد :
ما كانَ اللَّهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلى ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ
« 1 » . »
و فضل بن سهل به دستور مأمون تاريخ آن را نوشت .
و يحيى بن اكثم قاضى نوشت به شرح ذيل : « گواهى مىدهد يحيى بن اكثم بر مضمون اين نامه پشت و روى آن و با خط خودش به تاريخ نوشت . »
و حمّاد بن نعمان نوشت ذيلا : « حمّاد بن نعمان به مضمون اين نامه پشت و روى آن شهادت مىدهد . »
و بشر بن معتمر نوشت : « بشر بن معتمر به مانند آن گواهى داد و به خط و تاريخ خودش نوشت . » « 2 »
براى ما لازم است كه به منظور بررسى مدارك مأمون و آنچه امام رضا عليه السلام نوشته و آنچه فضل بن سهل گواهى داده است اندكى تأمل كنيم ، و
هامش
( 1 ) آل عمران / 179 .
( 2 ) صبح الاعشى ، ج 9 ، صص 392 - 393 .