( 1 ) بعد از اين سرزنش رو به آنها كرد و گفت : از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به من خبر دهيد آيا كسى را به عنوان جانشين خود قبل از مرگش تعيين كرد يا نه ؟
همه گفتند : كسى را تعيين نكرد .
مأمون بر آنها ايراد گرفت و گفت : آيا اين تعيين نكردن پيامبر هدايت بود يا گمراهى ؟
آنها پاسخ دادند : هدايت بود .
و مأمون دلايلى بر بطلان آنچه گفته بودند اقامه كرد و گفت : پس بر مردم لازم است كه از هدايت پيروى كنند و باطل را ترك گويند و از گمراهى اجتناب ورزند .
پاسخ دادند : آنها اين كار را كردند ، يعنى از هدايت پيروى كردند .
( 2 ) پس مأمون بحث جالب و دلايلى عليه گفتهء دروغ آنها اقامه كرد و گفت :
چرا مردم ابو بكر را به عنوان جانشين بعد از پيامبر تعيين كردند در حالى كه او خود آن را ترك كرده بود ؟ بنا بر اين ترك فعل او خطاست ، و محال است كه خلاف هدايت ، هدايت باشد ، و اگر ترك تعيين كردن خليفه هدايت است پس چرا ابو بكر خليفه تعيين كرد و پيامبر صلّى اللّه عليه و آله اين كار را نكرد ؟ و براى چه عمر كار خلافت را بعد از خود به شورا واگذار نمود بر خلاف رفيقش ؟ زيرا شما معتقديد كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله خليفه تعيين نكرد ، و ابو بكر خليفه تعيين كرد و عمر مانند ابو بكر خليفه تعيين نكرد و به معنى سوم بود و آن شورايى كه تصريح كرد ، آن شورا بايد خليفهء بعد از او را تعيين كند .
بنا بر اين به من بگوييد كدام يك از اين سه روش درست است ؟ اگر عمل پيامبر صلّى اللّه عليه و آله صحيح است ، پس ابو بكر خطا كرده است و همچنين وجوه ديگر از بقيهء گفتارها . و به من بگوييد كدام يك از اين دو بهتر است : آنچه كه پيامبر انجام داد به ترك جانشين ، يا آنچه كه ديگران انجام دادند به تعيين
حياة الامام علي بن موسى الرضا ( ع ) ( پژوهشى دقيق در زندگانى امام رضا ع ) ( فارسي ) — صفحة 423
مساهمون: الشيخ باقر شريف القرشي
ص٤٢٣