از شما سؤال مىكنم . به من خبر دهيد كدام عمل بهتر بود روزى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله به نبوّت مبعوث شد ؟
همه گفتند : سبقت در اسلام ، براى اينكه خداى متعال مىفرمايد :
وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ
« 1 » .
( 1 ) مأمون فورا گفت : آيا كسى را مىشناسيد كه جلوتر از على اسلام را پذيرفته باشد ؟
همه صدايشان بلند شد ، گفتند : على بچّه بود و حكمى بر او جارى نيست ، و ابو بكر يك پير مرد بود و حكم بر او جارى است - يعنى تكليف - و بين اين دو ، فرق است .
مأمون در جواب گفت : به من بگوييد اسلام على به الهام خدا بوده است يا به دعوت پيامبر ( ص ) ؟ اگر بگوييد به الهام بوده است ، پس شما او را بر پيامبر برترى دادهايد ، براى اينكه به پيامبر الهام نمىشد بلكه جبرئيل از جانب خدا بر او نازل مىشد و او را دعوت مىكرد و به او خبر مىداد ؛ و اگر بگوييد به دعوت پيامبر ( ص ) بوده است ، آيا دعوت او از طرف خودش بوده است يا از طرف خداى متعال ؟ اگر بگوييد از طرف خودش بوده است ، اين خلاف قول خداست كه مىفرمايد :
وَ ما أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ
« 2 » . و نيز مىفرمايد :
وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى
« 3 » ؛ و اگر از طرف خداى تعالى باشد ، خداى متعال به پيامبرش دستور داده است از بين بچههاى مردم على را دعوت كند براى ترجيح بر آنها ، پس پيامبر به دليل اعتمادى كه به وى داشت دعوتش كرد در حالى كه داناى به تأييد خداى متعال بود .
و صفت ديگر : به من بگوييد آيا براى حكيم جايز است به مخلوقش
هامش
( 1 ) واقعه / 10 و 11 .
( 2 ) ص / 86 .
( 3 ) نجم / 3 و 4 .