در تو جايى به اندازهء بخيهء يك سوزن نيست مگر در آن نطفهاى از كسى ديگر .
بنا بر اين مأمون پاسخ او را داد :
و انما امّهات النّاس أوعية * مستودعات و للأمات اكفاء
فلرب معربة ليست بمنجبة * و طالما انجبت فى الخدر عجماء « 1 »
مادران مردم صرفا ظروف و مخازن هستند و كنيزان واجد الشرايطاند .
بسيارى از زنان عرب نجيب نيستند و چه بسا غير عربها در پشت كه نجيب باشند .
و رقاشى در مدح امين گفته است ، و او متعرّض مراجل مادر مأمون بوده است : لم تلده امّة تعرف فى السّوق التّجّار « 2 » ( او توسط يك كنيز زن معروف در بازار تجارت زاييده نشده است ) .
و بر مأمون هيچ نقصى از جهت مادرش نيست ، و اسلام را اين نعرههاى جاهلى از بين برد ، و بين تمام افراد بشر تساوى است و احدى را بر ديگرى فضل و برترى نيست مگر به تقوا .
( 1 )
صفات مأمون
اما صفات و تمايلات شخصى مأمون به شرح زير است :
هامش
( 1 ) محاسن بغداد دار السلام ، ص 304 .
( 2 ) الآداب السلطانيه ، ص 212 .