زن زيبا به نواختن آلات موسيقى و خواندن آواز مشغول بودند . « 1 » او خوانندگان را به سه گروه تقسيم كرده بود . طبقهء اول مركب از ابراهيم موصلى و ابن جامع و زلزل ضارب بود . زلزل عود مىنواخت و موصلى و ابن جامع آواز مىخواندند . طبقهء دوم اسحاق و سليم بن سلام و عمرو الغزال بودند ، و طبقهء سوم را صاحبان كمانچه و طنبور تشكيل مىدادند . « 2 »
هارون الرشيد عاشق سه خواننده از كنيزان خود بود و آنها غادر و مارده و هيلانه بودند . در رابطه با آنها شعر زير را تصنيف كرد :
ملك الثّلاث الآنسات عنانى * و حللن من قلبى اعزّ مكانى
مالى تطاوعنى البريّة كلّها * و اطيعهن و هن فى عصيان
ما ذاك الّا ان سلطان الهوى * و به غلبن اعزّ من سلطانى « 3 »
سه زن جوان صاحب اختيار من شدند و عزيزترين جاى قلب مرا اشغال كردند .
چرا تمام مردم از من اطاعت مىكنند و من از آنها اطاعت مىكنم در حالى كه آنها از من پيروى نمىكنند .
اين چيزى نيست مگر قدرت عشق كه آنها غالب شدند بر كسانى كه از من قوىتر بودند .
ما به صورت مفصل در كتاب زندگى امام موسى بن جعفر ( ع ) ويژگيهاى زندگى هارون الرشيد را شرح دادهايم .
( 1 )
ج . بازى با نرد :
از ديگر كارهاى پست هارون و عدم توجهش به تحريم شارع ، بازى با
هامش
( 1 ) التمدن الاسلامى ، ج 5 ، ص 118 .
( 2 ) التاج ، صص 40 - 42 .
( 3 ) فوات الوفيات ، ج 4 ، ص 225 .