اين حبابهاى كوچك و بزرگ مانند سنگريزههاى گوهرند روى يك زمين طلايى .
( 1 ) مأمون و حسن بن سهل اموالى را كه خرج عروسى كردند بدون شك از بيت المال مسلمين اختلاس شده بود كه بايد در راه شريعت اسلام و فقرزدايى و براى از بين بردن بدبختى از جهان اسلام استفاده مىشد . و شايان ذكر است كه هارون الرشيد وقتى با زبيده خاتون ازدواج كرد وليمهاى ترتيب داد كه در اسلام مانند آن نبود ، و جوايز نامحدودى تعيين كرد : ظروفى از طلا پر از نقره و ظروفى از نقره پر از طلا ، و قطعاتى از مشك و عنبر نثار كرد . اين كارها اسراف و ولخرجى است كه اسلام آن را حرام كرده است به خاطر حفظ اقتصاد امّت از تلف شدن .
( 2 )
بدبختى و نكبت تودهء مردم
اكثريت افراد جامعهء اسلامى در زمان مأمون و غير او از حكام عباسى بدبخت و محروم بودند زيرا فقر و بدبختى سخت دامنگير آنها شده بود . حالا به ما اجازه دهيد تا اشعار ابى العتاهيه را نقل كنيم كه حاكى از فقر و بدبختى عامهء مردم است و خطاب به حكام عباسى مىگويد :
من مبلغ عنى الإما * م نصائحا متواليه
انى ارى الاسعار اس * عار الرعية غاليه
و ارى المكاسب نزرة * و ارى الضّرورة فاشيه
و ارى غموم الدّهر را * ئحة تمر و غاديه
و ارى اليتامى فى البيو * ت البائسات الخاليه
من بين راج لم يزل * يسمو اليك و راجيه