( 1 )
زندگى علمى
زندگى علمى در زمان امام رضا عليه السلام شكوفا شد و فعاليتهاى علمى در همهء زمينهها رشد كرد و پيشرفت تمدن در اين دوره به بالاترين درجه در طول حكومت عباسى رسيد . و ما به طور مختصر بعضى از صور پيشرفت علوم در اين دوره را به شرح زير اعلام مىكنيم :
( 2 )
ماه ابن مقنّع
از شگفتترين اختراعات آن زمان ماهى بود كه به وسيلهء عطاء خراسانى معروف به « ابن مقنّع » ساخته شد . آن ماه طلوع مىكرد و مردم آن را از دو ماه فاصله مىديدند و سپس از ديد آنها ناپديد مىشد . و در اين رابطه ابو العلاء معرّى گفته است :
افق انّما البدر المقنّع رأسه * ضلال وغى مثل بدر المقنّع « 1 »
مواظب باش ، ماهى كه سر خود را پوشانده است ، خطا و فريبى است درست مانند ماه مقنّع .
شعر ابو القاسم هبة اللّه بن سناء الملك شاعر نيز اشاره به همين قصيده دارد كه مىگويد :
اليك فما بدر المقنّع طالعا * باسحر من الحاظ بدر المعمّم « 2 »
هامش
( 1 ) الاعلام ، ج 5 ، ص 29 .
( 2 ) وفيات الاعيان ، ج 2 ، ص 426 .