به وسيلهء تو كيفر مىكنم . » « 1 »
خدا چيزى بهتر از عقل نيافريده است . تمام تكليف بر آن متمركز است ، پس كسى كه عقل ندارد فاقد تكليف است و گناهكار نيست وقتى مرتكب گناهى مىشود ، چرا كه تنها شرط صحت تكليف عقل است و نفوذ آن بر مكلّف .
د . امام رضا عليه السلام فرمود : « بهترين عقل اين است كه انسان خودش را بشناسد . » « 2 »
انسان وقتى خودش را شناخت كه چگونه شكل گرفته و چگونه منتهى شده است ، به خير زيادى دست يافته است كه اين او را از ميل به شرارت دور مىسازد و تمايل به خير پيدا مىكند ، همان گونه كه او را به سوى شناخت خداى بزرگش دلالت مىكند . و در حديث است كه : « من عرف نفسه فقد عرف ربّه » ( هر كس نفس خود را بشناسد خداى خويش را شناخته است ) .
( 1 )
تفكر در امر خدا
امام رضا عليه السلام فرمود : « عبادت به زيادتى نماز و روزه نيست ، عبادت به زيادتى تفكر در امر خداى عزّ و جل است . » « 3 »
تفكر در مخلوقات خدا و تأمل در شگفتىهاى خلقت او و نظر به اسرار و عجايب اين عالم دليلى است به طور آشكار بر عظمت بارى تعالى ، و وقتى انسان پروردگارش را شناخت از ارتكاب شر و جرم نجات پيدا مىكند و منبع بخشش و خوبى براى خودش و جامعهاش مىگردد .
هامش
( 1 ) همان مأخذ ، ص 11 .
( 2 ) اعيان الشيعة ، ج 4 ، ص 196 .
( 3 ) الميزان ، ج 8 ، ص 369 .