( 1 ) نمونهء ديگرى از اخلاق عاليهء امام رضا عليه السّلام اين بود كه هنگامى كه وليعهدى را بر عهده داشت ، از اين راه به مردم آموخت كه رنگ و نژاد باعث برترى افراد نسبت به يكديگر نيست و همه با هم برابرند . ابراهيم بن عباس مىگويد : شنيدم كه على بن موسى الرّضا ( ع ) گفت : به آزادى سوگند مىخورم و وقتى به آزادى سوگند خوردم ، يكى از بردگانم را آزاد مىكنم و من خودم را بهتر از اين نمىدانم ( و اشاره به بردهاى سياه كرد كه در خدمتش مانده بود ) به حساب خويشاونديم با پيامبر خدا ( ص ) ، غير از اينكه كار خوبى انجام دهم تا خداوند عوض بهترى به من بدهد . « 1 »
مردى به امام رضا عليه السّلام عرضه داشت : به خدا قسم كه من كسى را در روى زمين شريفتر و بزرگتر از تو و پدرت نديدم .
امام فرمود : ترس و تواضع آنها را شرافت داد و اطاعت از خداى متعال آنها را محفوظ داشت .
شخص ديگرى به امام گفت : به خدا سوگند كه تو از شايستهترين مردانى .
امام در پاسخ به او فرمود : اغراق مكن ! كسى كه از خدا بترسد و او را اطاعت كند ، از من بهتر است . به خدا قسم ، اين آيه نسخ نشده است كه مىفرمايد : « اى مردم ، ما شما را از مرد و زنى خلق نموديم و شما را به قبايل و ملل و طايفههاى مختلف تقسيم كرديم تا شايد يكديگر را بشناسيد . همانا بهترين شما نزد خداوند ، پرهيزكارترين شماست ، البتّه خداوند دانا و آگاه است » « 2 » « 3 » .
( 2 ) روايت شده كه امام اشعارى در اين رابطه سروده است :
من از طريق پاكدامنى ، لباس بىنيازى به تن كردهام و در بالاى دماغه قدم
هامش
( 1 ) بحار الانوار ، ص 12 ، ص 28 .
( 2 ) حجرات / 13 .
( 3 ) بحار الانوار ، ج 12 ، ص 28 .