( 1 )
كنيه
امامان خاندان پيامبر عليهم السّلام به فرزندان خود در زمان كودكى كنيه مىدادند ، و اين نمونهاى از اهداف فرهنگ اسلامى در تثبيت شخصيّت و مقام طفل در ميان خانواده بود . برخى از كنيههاى امام رضا عليه السّلام از اين قرار است :
( 2 ) 1 . ابو الحسن : پدر امام رضا يعنى امام كاظم عليه السّلام اين كنيه را به وى عنايت فرمود « 1 » و به على بن يقطين گفت : اى على ، اين پسرم ( با اشاره به امام رضا عليه السّلام ) آقاى فرزندان من است و من كنيهء خود را به او دادهام . « 2 »
امام كاظم نيز كنيهاش ابو الحسن است و اين كنيه ميان پدر و فرزند مشترك است . بدين جهت امام كاظم عليه السّلام را « ابو الحسن اوّل » و امام رضا عليه السّلام را « ابو الحسن دوم » مىنامند تا مردم ميان آن دو فرق بگذارند .
( 3 ) 2 . ابو بكر : از اين كنيه بندرت استفاده مىشد و امام رضا عليه السّلام به آن معروف نبود . ابو الصّلت هروى مىگويد : روزى مأمون از من سؤالى كرد و من هم در رابطه با سؤال ، پاسخ دادم كه ابو بكر چنين و چنان گفت . مأمون از من پرسيد : « كدام ابو بكر ؟ ابو بكر ما ، يا ابو بكر عامّه ؟ » من پاسخ دادم : ابو بكر ما .
عيسى گفت : من از ابو الصلت پرسيدم كه ابو بكر شما كيست ؟
او پاسخ داد : على بن موسى . به او اين كنيه داده شده بود . « 3 »
هامش
( 1 ) همان مأخذ ، ص 3
( 2 ) همان مأخذ .
( 3 ) مقاتل الطّالبيين ، ص 561 .